ಚೌಟರ ‘ಅರ್ಧಸತ್ಯ: ಬಾಕಿ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ’

ದೀಪಾ ಫಡ್ಕೆ

“ಅರ್ಧಸತ್ಯ: ಬಾಕಿ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ”. ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆ. ಸುಮಾರು ೧೬೪ ಪುಟಗಳ ಸರಳ, ಸುಂದರ ನಿರೂಪಣೆಯ ಚಿಕ್ಕ, ಚೊಕ್ಕ ಕಾದಂಬರಿ.  ನಮ್ಮ ಪುರಾಣ, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಮುಟ್ಟಿದ್ದು ಬರೀ ಅರ್ಧಸತ್ಯವೇ; ಉಳಿದದ್ದು ನಮಗೆ ದಕ್ಕದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಉಳಿದರ್ಧವನ್ನು ಊಹಿಸಲಷ್ಟೇ ಅವಕಾಶ. ಮನುಷ್ಯ ಬದುಕಿನ ಮಿತಿಯಿದು. ಸಾವಿನ ನಂತರ ಏನು? ಅನ್ನುವಷ್ಟೇ ಊಹೆಗೆ ನಿಲುಕದ ವಿಷಯವಿದು. ಇಂತಹ ಅರ್ಧಸತ್ಯದ ಅರ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಡಿ.ಕೆ. ಚೌಟರು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ದೆಯ್ಯುವಿನ ಮೂಲಕ ಉಳಿದರ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯ, ಓಡಾಡಿದ ಸ್ಥಳಗಳು, ನೋಡಿದ ಜೀವನ ಎಲ್ಲವೂ ಮನಃಪಟಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮುದ್ರೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗಮನ ನೀಡುವ ವ್ಯವಧಾನವಿರದೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯವಯಸ್ಸು ಅಥವಾ ಒಂದು ಹಂತ ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಫೋಟೊ ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನೆಗೇಟಿವ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಿಂಟ್ ಹಾಕುವ ಮನಃಸ್ಥಿತಿ ಏರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಕಳೆದುಹೋದ ಅರ್ಧ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಮುಂದಿರುವ ಅರ್ಧಬದುಕಿನ ನಡುವೆ ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಎಚ್ಚರವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗಲೇ, ಆ ಕಳೆದ ಕಾಲದ ರೂಪಗಳೆಲ್ಲಾ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆನೇ ಆಪ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂಥದ್ದೆ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನ “ಅರ್ಧಸತ್ಯ: ಬಾಕಿ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ” ಕಾದಂಬರಿ.

ಒಬ್ಬ ದೆಯ್ಯು – ಒಬ್ಬ ಗಾರ್ಗಿ: ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡವರು. ದೆಯ್ಯು ಕಾದಂಬರಿಯ ನಿರೂಪಣಾಕಾರನಾದರೆ, ಗಾರ್ಗಿ ಆ ನಿರೂಪಣೆಯ ವಸ್ತುವಾದವಳು. ದೆಯ್ಯು ನಂಗೆ ಮಹಾಭಾರತದ ಸಂಜಯನಂತೆ ಕಾಣ್ತಾನೆ. ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಏನಪ್ಪಾ ಅಂದ್ರೆ ಸಂಜಯ, ಆಗ್ತಾ ಇರೋದನ್ನು ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ದೆಯ್ಯು ಆಗಿಹೋಗಿದ್ದನ್ನು ಪುನಃ ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸಿದ. ದೆಯ್ಯು ಸಂಜಯನಂತೆ ನಂಗೆ ಕಂಡ ಅಂದ ಕೂಡಲೇ ಕತೆಗಾರ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಂತೆ ಅಲ್ಲ, ಖಂಡಿತ ಅಲ್ಲ. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಒಳಗಣ್ಣು ಹೊರಗಣ್ಣು ಎರಡೂ ಕುರುಡಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಕತೆಗಾರನ ಒಳಗಣ್ಣು, ಹೊರಗಣ್ಣು ಎರಡೂ ಸತ್ಯದ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಆತ್ಮಶೋಧನೆಯಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿತ್ತು.

ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡು(ನಾನೂ ತುಳುನಾಡಿನವಳು) ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ನಾಡಲ್ಲ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೂ, ಪ್ರತಿ ಪಂಗಡಕ್ಕೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗೌರವವಿದೆ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಇವರಿಲ್ಲ, ಇವರಿಲ್ಲದೆ ಅವರಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕತೆಗಾರ ಚೌಟರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಒಡನಾಡಿ, ಆಪ್ತ, ದೆಯ್ಯು ಮುಗೇರನ ತಲೆತಲಾಂತರದಿಂದ ಬಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕಥೆ ಹೇಳಲು ಹೊರಟರೂ, ಅದು ಬರೀ ಮುಗೇರರ ಕಥೆಯಾಗದೆ ಗಾರ್ಗಿ ಅನ್ನುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹೆಣ್ಣೊಬ್ಬಳ ಸಂಘರ್ಷದ ಕಥೆಯಾಯಿತು. ಮುಗೇರರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಅಥವಾ ತುಳುನಾಡಿನ ಬಂಟ ಸಮುದಾಯದ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಮೂಲದಾಳುಗಳು. ಮುಗೇರ ಅನ್ನುವುದು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ. ಇವರು ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು-ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ತಲೆಮಾರಿಂದ ಗಡಿನಾಡು ಕುಂಬಳೆ, ಮಂಜೇಶ್ವರದ ವಾಸಿಗಳು. ದೆಯ್ಯು- ಮುಗೇರರ ಹಿರಿಯ ಮುಖಂಡ. ಕತೆಗಾರ ಚೌಟರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅವನು ಅಜ್ಜ ದೆಯ್ಯುವಾಗಿದ್ದ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ದೆಯ್ಯು ನಡೆದಾಡಿದ, ನೋಡಿದ, ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಕೇಳಿದ, ಪಾಡ್ದನದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊನಲಾಗಿ ಹರಿದ ಕಥೆ ಅರ್ಧಸತ್ಯ.  ಕಥೆಯ ನಾಯಕಿ, ಕಣ್ಣು-ಗಾರ್ಗಿ. ಗಾರ್ಗಿಯ ಸಂಘರ್ಷದ ಕಥೆಯಿದು. ಗಾರ್ಗಿಯ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಕಲ್ಪವಿತ್ತು. ಈ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಲೂ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂತಾಪ ಗಾರ್ಗಿಯ ಬದುಕಲ್ಲಾಗಿತ್ತು.

ಅರ್ಧಸತ್ಯದ ಕಥೆಯ ಸಣ್ಣ ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಕಡಂಬಾರು, ಅರಿಬೈಲು ಮಂಜೇಶ್ವರದ ಆಸುಪಾಸಿನ ಸ್ಥಳಗಳು. ಸಜ್ಜನ, ಸಾತ್ವಿಕ ಮನದ, ವೇದಶಾಸ್ತ್ರ ಪಾರಂಗತರಾದ ರಾಮಚಂದ್ರ ಕಡಮಣ್ಣಾಯರು ಊರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮನುಷ್ಯ. ಅವರಿಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಕೊಟ್ಟ ಮಾವ ಮಾಣಿಲತ್ತಾಯರೂ ಅಷ್ಟೇ ಯೋಗ್ಯ ಮನುಷ್ಯ. ಕಥಾನಾಯಕಿ ಗಾರ್ಗಿ ಕಡಮಣ್ಣಾಯರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ವಿದ್ಯಾ, ಬುದ್ಧಿ ಸಂಪನ್ನೆ. ಹತ್ತು ಹನ್ನೆರಡರ ಎಳವೆಯಲ್ಲೇ ತನ್ನ ವಯಸ್ಸಿನ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸರ್ವಗುಣ ಸಂಪನ್ನೆ. ವಿಧಿ ಅನ್ನುವುದೊಂದು ಇರುವುದಾದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಈ ಗುಣಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಮತ್ಸರವಾಗಿರಬೇಕು. ಗಾರ್ಗಿಯದು ಮೂಲಾನಕ್ಷತ್ರವೆನ್ನುವ ವಿಷಯ ಹೆತ್ತವರಿಗೆ ವಿಷವಾಗತೊಡಗಿತು. ಆ ಊರಿಗೊಬ್ಬ ಅರಸು, ಕುಂಬಳೆ ಅರಸು ಜಯಸಿಂಹ, ಈ ಸದ್ಗುಣಿ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಸೋತಿದ್ದ. ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ, ಅರಸು ಕ್ಷತ್ರಿಯ. ಅವನಿಗೊಬ್ಬ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾ ಪಾರಂಗತ ಕೇಶವ ತಂತ್ರಿ.

ಮೂಲಾನಕ್ಷತ್ರದ ಬೆಂಕಿಯೊಂದಿಗೆ, ಕಡಮಣ್ಣಾಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾಣಿಲತ್ತಾಯರ ಸಮಸ್ತ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸುಟ್ಟಿದ್ದು, ಗಾರ್ಗಿ, ವಿವಾಹಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಋತುಮತಿಯಾದ ವಿಷಯ. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಋತುಮತಿಯಾದ ಹೆಣ್ಣು ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಅಯೋಗ್ಯಳು, ಅಂತಹ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ ಕಾಡಿಗಟ್ಟುವ ಅನಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಯಿತ್ತು. ವೇದ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದ ಅತಿರಥ, ಮಹಾರಥರಾದ ಕಡಮಣ್ಣಾಯರು, ಮಾಣಿಲತ್ತಾಯರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಿಂದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಿದರೂ ಗಾರ್ಗಿಯ ಬದುಕುಳಿಸಲು ಆಗದೇ ಇದ್ದಾಗ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದದ್ದೇ ಕೇಶವ ತಂತ್ರಿ. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಅರಸು ಜಯಸಿಂಹನಿಗೆ ಆಸೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚಿಗುರಿತ್ತು. ಗಾರ್ಗಿಯನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರದ ನೆಪದಿಂದ ಕಾಡಿಗಟ್ಟಿದರೆ ತಾನು ಕರೆತಂದು ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿಯಾಗಿಸುವೆ ಎಂದು. ತಡೆಯದೆ ತಂತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮುಂದಿಟ್ಟರೆ, “ಈ ಕೂಸಿಗೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಏನು ಚಂಡಾಲನ ಮನೆ ಬೆಳಕಾಗುವ ಯೋಗ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ” -ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸನ ಕ್ರೂರ ನುಡಿ. ಭುಗಿಲೆದ್ದಿತು ಗಾರ್ಗಿಯ ಮನಸ್ಸು. ಹೆಣ್ಣಿನ ಬದುಕು ಮುಳುಗಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಧಿಕ್ಕಾರ ಕೂಗುತ್ತಾ ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ತಾನೇ ರೂಪಿಸುವ ಹಟ ತೊಟ್ಟು ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದು ಅಪ್ಪಟ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸಂಘರ್ಷ. ಮಹಾ ಪಂಡಿತ, ವೇದವಿದ್ಯಾ ಪಾರಂಗತ ಕೇಶವ ತಂತ್ರಿ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಅನಾಗರಿಕನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿ ಗಾರ್ಗಿ ಅವನ ಅಹಂಕಾರ ದಮನ ಮಾಡುವ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.

ಗಾರ್ಗಿ ಕಾಡಿನ ಪಾಲಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ಕಾಡಿಗೆ ತಳ್ಳಿದ್ದಲ್ಲ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಲ್ಲ. ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೀಗಳೆದು, ಮುಂದಿನ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ  ರಣ ವೀಳ್ಯ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಕಾಡಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ನಿಜವಾದ ಸಂಘರ್ಷ ಆರಂಭ. ಪುಟ್ಟ ಗಾರ್ಗಿ ಪ್ರೌಢೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಮೂಲದಾಳು ದೆಯ್ಯು ಮತ್ತವನ ಮಗ ಬಡಜ ಗಾರ್ಗಿಯ ನೆರಳಾಗಿ ಬಂದು, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಗ್ರಾಮದ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಮುಗೇರರ ಹುಡುಗರನ್ನು ಕತ್ತಿವರಸೆ, ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮರಾಗುವಂತೆ ಗಾರ್ಗಿ ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.  ಅಲ್ಲೊಂದು ಹೊಸ ಲೋಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿಯ ಹೊಸ ರೂಪಗಳ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಿ ಊರಿಗೆ ಮಾರಿಯಾಗಿ ಬಂದ ಬರಗಾಲವನ್ನು, ಆಹಾರ ಕ್ಷಾಮವನ್ನೂ ತನ್ನ ಕಾಡಿನೊಳಗಿರುವ ಗ್ರಾಮದೊಳಗೆ ನುಸುಳದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಹೊಸ ರಾಜ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆ ಮೂಡಿ ತಾನು ರಾಣಿಯಾಗದೆ ದೆಯ್ಯುವಿನ ಮಗ ಬಡಜನನ್ನು ಮುಗೇರರ ಅರಸನನ್ನಾಗಿಸಿದಳು ಗಾರ್ಗಿ. ಕೊನೆಗೂ ಗಾರ್ಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ.

ಈ ಪ್ರಪಂಚದ ನೀತಿಯೇ ಇದು. ಮಾಡಿದ್ದುಣ್ಣೋ ಮಹರಾಯ ಎಂಬಂತೆ, ಕೆಟ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಹೇಳಿದ್ದ ಕೇಶವ ತಂತ್ರಿ ಗುಣವಾಗದ ರೋಗ ತಗುಲಿಸಿಕೊಂಡು ಹುಚ್ಚನಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಒಳ್ಳೆತನಕ್ಕೆ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲವೆನ್ನಲು, ಗಾರ್ಗಿಯ ಸೋತ ಹೆತ್ತಪ್ಪ ಕಡಮಣ್ಣಾಯರು ದುಷ್ಟ ಕೇಶವ ತಂತ್ರಿಯ ಮಗಳನ್ನು ಸಾವಿನಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಿ ಸಾಕುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಗುರುತಿಸುವ ಯತ್ನವಾಗಬೇಕಷ್ಟೆ. ಮುಗೇರರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಉದಯವಾದಷ್ಟೇ ರಭಸದಿಂದ ಅವಸಾನವೂ ಆತು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದಲ್ಲವೇ? ಗಾರ್ಗಿ ಶಾಕ್ತಪರಂಪರೆಯ ವಿದ್ಯೆಗಾಗಿ ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ನಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ನನ್ನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸೋದೇ ಮನುಷ್ಯನ ವಿವಿಧ ಮನಸ್ಥಿತಿಗಳು. ಅಹಂಕಾರ, ಅಸಹಾಯಕತೆ, ಮೂರ್ಖತನ, ಸಜ್ಜನಿಕೆ, ದುಷ್ಟತನ, ಕ್ಷಮೆ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಎಲ್ಲವೂ…

ಕಾದಂಬರಿಯ ನಿರೂಪಣೆ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕು. ನಂಗೆ ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯವೆಂದರೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟ. ಅದೇ ನೇರ, ನಿರ್ಭೀತ ಬರವಣಿಗೆ ಚೌಟರದೂ. ಬಯಲಾಗುವ ಆಸೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ. ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೂ, ಯಾವುದನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅದು ಸಂಬಂಧಗಳಿರಬಹುದು, ಊರ ಪಂಚರಿರಬಹುದು ಎಲ್ಲರತ್ತಲೂ ತಮ್ಮ ಮಾತಿನ ಚಾಟಿ ನಯವಾಗಿ ಬೀಸಿದ್ದಾರೆ. ಯವುದೇ ಉತ್ಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಅಸಹಜವೆನ್ನಿಸುವ ಭಾವುಕತೆ ಇಲ್ಲ. ನಂಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಪ್ತವಾಗಲು ಕಾರಣ ಅದು ನನ್ನೂರಿನ ಕಥೆಯೆಂತಲೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆ ದಂಬೆನೀರು, ತೋಡು, ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ, ನೀರಾವರಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಲ್ಲವೂ ಪರಿಚಿತ. ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕತೆಗಾರ ಹೇಳಿರುವ ಊರ ಹಣ್ಣುಗಳಾದ ಕೊಟ್ಟೆಹಣ್ಣು, ವೈಲ್ಡ್ ಬೆರ್ರಿಯಾದ ಚೂರಿ ಮುಳ್ಳಿನ ಹಣ್ಣು, ನೆಕ್ಕರೆ ಮಾವು……ಒಂದೇ ಎರಡೇ. ಟಿಟೀ ಎಂದು ಕೂಗುವ ಟಿಟ್ಟಿಭ ಹಕ್ಕಿ, ಬಜಕೆರೆ ಹಕ್ಕಿ ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯ ನೆನಪಿಸಿತು. ತುಳುನಾಡಿನ ಪರಿಚಯ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಮಾಡಿಸಬೇಕೆಂದರೆ ಚೌಟರ ಅರ್ಧ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಿತ್ತಬೈಲು ಯಮುನಕ್ಕೆ ಓದಲು ನೀಡಬೇಕು. ಅಷ್ಟು ತುಳುನಾಡನ್ನು ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದೊಳ್ಳೆಯ ಸಂದೇಶ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಗಾರ್ಗಿಯ ಮೂಲಕ ಕತೆಗಾರ ನೀಡುವ ಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. “ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹಿಂಸೆಂದ ಕಟ್ಟಿದರೆ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ದಿನ ಬದುಕಲಾರದು. ದ್ವೇಷದ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಕೊಡಬೇಡಿ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸಮಾನರು. ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳು ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಕ್ಕು. ಜಾತಿಭೇದವಿಲ್ಲದ, ಲಿಂಗಭೇದವಿಲ್ಲದ ಸಮಾಜದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ”. ಇಂದಿಗೂ ಈ ಮಾತುಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ. ಯಾವುದೇ ಸಮಾಜವನ್ನು ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿದರೆ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ದಿನ ಬದುಕಲಾರದು.  ಯಾರಿಗೆ ಹೇಳೋಣ ಇದನ್ನು? ಕೇಳಬೇಕಾದ ಕಿವಿಗಳು ಕಿವುಡಾಗಿವೆ.

ಮುನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಡಾ.ನಾ.ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು “ನನ್ನ ಓದಿನ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಶಿರೋನಾಮೆಯ ಕಾದಂಬರಿ ಓದಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಕತೆಗಾರನೇ ಕತೆಯ ಪಾತ್ರವಾಗುವ ಅಪರೂಪದ ಕೃತಿಯಿದು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನದು ಇನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಮಿತಿ. ಈ ಮಿತಿಯಲ್ಲಂತೂ ನಾನು ಇಂತಹ ಆಕರ್ಷಕ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಕೃತಿ ಓದೇ ಇಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕತೆಗಾರ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಬರುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ನನಿಗನ್ನಿಸೋದು ಪ್ರತಿ ಕತೆಯಲ್ಲಿ, ಕವನದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಬಂದರೂ ಬಾರದಿದ್ದರೂ ಕೃತಿಕಾರನ ಸಣ್ಣ ಜೀವ ಕತೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು. ಎಷ್ಟೆಂದರೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನ್ನೋದು ಮನುಷ್ಯನ ಭಾವದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲವೇ.

ಚೌಟರು ಕತೆ ಮುಗಿಸಿ ಮೌನ ತಬ್ಬುತ್ತಾರೆ. ಕತೆ ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ನನ್ನದೂ ಒಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದೆಯ್ಯು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ಮುಗೇರರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅವನತಿ ಪಡೆಯಲು ಕಂಬಳೆ ಅರಸರಿಗೆ ನೆರವಾದ ಸೇನೆಯ ಮುಖ್ಯರಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಮನೆತನವೂ ಸೇರಿದೆ. ಅದೇ ಮನೆತನದ ಕುಡಿ ನೀವು.” ಹೀಗಂದ ದೆಯ್ಯುವಿನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅಸಹನೆಯಿತ್ತೆ? ತಿಳಿಯದು, ಅದೂ ಅರ್ಧ ಸತ್ಯವಾದೀತು ಹೇಳಿದರೆ. ಕತೆಗಾರ, ದೆಯ್ಯುವಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸದೆ ಅದುವರೆಗೂ ತನ್ನೆಲ್ಲ ಸವಾರಿಗಳಿಗೆ ಒಡನಾಡಿಯಾಗಿದ್ದವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಹೋಗುವ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮನದಲ್ಲಿ ದುಗುಡವಿತ್ತೇ? ಅವಮಾನವಿತ್ತೇ? ತಿಳಿಯದು. ಮತ್ತೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರು. ಗಾರ್ಗಿಯ ಸಂಘರ್ಷ ಕೇಳಿಯೋ? ಮುಗೇರರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಕಥೆ ಕೇಳಿಯೋ ಅಥವಾ ಪತನವಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಾನವ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿಯೋ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬರೀ ಮೌನ.

Advertisements

ನಾವು ಸೂಳೆಯರೇ ಇರಬಹುದು…

ಎನಿಗ್ಮಾ ಪೋಸ್ಟ್

ವೇಶ್ಯೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲೂ ಹಿಂಜರಿಯುವ ಸ್ಥಿತಿಯಿರುವಾಗ, ಆ ನತದೃಷ್ಟೆಯರ ಲೋಕವನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದವರು ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಕುಸುಮಾ ಶಾನಭಾಗ. ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವರು ಬೀದಿ ವೇಶ್ಯೆಯರ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ವೇಶ್ಯೆಯರ ನಿಕೃಷ್ಟ ಬದುಕಿನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕುಸುಮಾ ಅವರು ಓರ್ವ ಆಪ್ತಳಂತೆ ಆಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ನೋವಿನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅವರು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿರುವುದು “ಕಾಯದ ಕಾರ್ಪಣ್ಯ” ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ.

ವೇಶ್ಯಾವೃತ್ತಿ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಷ್ಟೇ ಕರಾಳತೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವಂಥದ್ದು. ಇವತ್ತಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಎಂಥ ವಿಪರ್ಯಾಸವಿದೆಯೆಂದರೆ, ನಿರ್ಗತಿಕ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳಿಗೆ ಇದು ಬದುಕುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಅಟ್ಟಹಾಸವಿರುವಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯ ಬಾಗಿಲು. ಬೀದಿಯ ಹೆಣ್ಣುಗಳ ಬದುಕಿನ ಕರಾಳತೆ ತಿಳಿಯಹೊರಟ ಕುಸುಮಾ ಅವರಿಗೆ ಕೂಡ ಸಮಾಜದ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದವರ ಇಂಥದೊಂದು ಹುಳುಕಿನ ದರ್ಶನವಾಯಿತೆಂಬುದು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿದೆ.

ಕುಸುಮಾ ಅವರು ಬೀದಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಬದುಕನ್ನು ಆ ಪಾಪಕೂಪದಿಂದ ಎತ್ತಿ, ಅವರಿಗಾಗಿ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂದು ಹೊರಟಿದ್ದವರು. ಈ ಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಂಡದ್ದು ಸೋಲು; ಮತ್ತು ಎದುರಿಸಿದ್ದು ಇದನ್ನೆಂದಿಗೂ ಬದಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಟು ಸತ್ಯ.

ಅನಿವಾರ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬೀದಿಗಿಳಿದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಮತ್ತೆ ಆ ವಿಷಚಕ್ರದಿಂದ ಹೊರಬರಲಾರದ ಹಂತವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿಬಿಡುತ್ತಾಳೆ; ಮೊದಲು ದುಡ್ಡಿಗಾಗಿ ಎಂದುಕೊಂಡದ್ದು ಆಮೇಲೆ ದುಡ್ಡಿನ ಜೊತೆಗೇ ಚಟವೂ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿವರಗಳು ಕುಸುಮಾ ಅವರು ಕೇಳಿದ ಬೀದಿ ಹುಡುಗಿಯರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ವೇಶ್ಯೆಯರ ಕಥೆಗಳನ್ನು – ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರಬಹುದಾದ ಸುಳ್ಳುಗಳ ಬಗೆಗೆ ಅನುಮಾನವಿಟ್ಟುಕೊಂಡೂ – ಹಲವು ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ದಾಟಿಸುತ್ತದೆ ಈ ಕೃತಿ.

ಇಲ್ಲಿ ಕಥೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡವರು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಧಾನ ಧಾರೆಯೆಂಬುದು ತಮ್ಮನ್ನು ಹೇಗೆ ತುಚ್ಛವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಟು ವಾಸ್ತವದ ಮುಂದೆ ಕಂಗೆಟ್ಟವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದೆಲ್ಲ ಸಾಕಾಗಿ ಕೂಲಿಯನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬದುಕಲು ಹೊರಟು ಅಲ್ಲೂ ತಮ್ಮನ್ನು ಸೂಳೆಯೆಂದೇ ನೋಡುವ ಕಣ್ಣುಗಳ ಮುಂದೆ ಜರ್ಜರಿತರದವರಿದ್ದಾರೆ. ಇದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಈ ಸಮಾಜ ತಮ್ಮನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಸಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದವರಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಕಥೆಗಳ ನಡುವೆ, ಬೀದಿಯ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ನಿತ್ಯ ಡೈರಿ ಬರೆವ ರೂಢಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಳೆಂಬ ವಿವರವಂತೂ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಮಿಂಚಿನ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗೋಚರವಾಗುವ ಕತ್ತಲ ಲೋಕದ ಕರಾಳ ಮುಖ ಮಾತ್ರ ಮೈನಡುಗಿಸುವಂಥದ್ದು. ಆ ಹುಡುಗಿಯ ತಳಮಳದ ದಾಖಲಾತಿಗಳ ಒಂದು ತುಣುಕನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಲೇಬೇಕು:

“ಗೂಂಡಾಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಯಾರು ಗೂಂಡಾಗಳು ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಕೆಲವು ಸಲ ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ಗೂಂಡಾಗಳು ರಿಚ್ ಮಂಡ್ ಸರ್ಕಲ್ ಕಡೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಹುಡುಗಿಯರು ಬೇಕೂಂತ. ಆದರೆ ಗೂಂಡಾಗಳು ನಾವು ಓಡಾಡುವ ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ಪೊಲೀಸರ ಕಣ್ಣು ತಪ್ಪಿಸಿ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಎಷ್ಟೋ ಸಲ ಅವರು ಪೊಲೀಸರನ್ನೂ ಕ್ಯಾರ್ ಮಾಡೋದಿಲ್ಲ. ನನ್ನನ್ನು ಕೆಲವು ಹುಡುಗರು ಕರೆದರು. ಅವರು ದುಡ್ಡು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ನಾನು ಹೋಗಲು ಒಪ್ಪದೆ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಚರ್ಚ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಗೆ ತಿರುಗಿಕೊಂಡೆ. ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಎಂ.ಜಿ. ರೋಡಿನಿಂದ ಬಂದ ಈ ಹುಡುಗರು ನನ್ನನ್ನು ಎತ್ತಿ ಕಾರೊಳಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡರು. ಕರೆದಾಗ ಬರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಬ್ಲೇಡಿನಿಂದ ಗೀರಿದರು. ರಕ್ತ ಬರುತ್ತಿತ್ತು, ಒರೆಸಲೂ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಅಶ್ಲೀಲವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿಕೊಂಡು ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕಿನೊಳಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಒಬ್ಬರಾದ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬರು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ನನ್ನ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸುತ್ತಿ ಕಾರೊಳಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ನನ್ನನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟರು. ನಾನು ಕಿರುಚಿಕೊಂಡೆ. ಗೋಗರೆದೆ. ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಮೈ ಮೇಲೆ ಬಟ್ಟೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಬೆಳಗಾದರೆ ಜನ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾರೆ. ದಿಕ್ಕು ತೋಚದಂತೆ ಆಯಿತು.

“ಇನ್ನೂ ಬೆಳಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪೊಲೀಸರು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ನೋಡಿದೆ. ಅವರನ್ನು ಜೋರಾಗಿ ಕರೆದೆ. “ಅಣ್ಣಾ, ಗೂಂಡಾಗಳು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿವೆ. ಮೈ ಮೇಲೆ ಬಟ್ಟೆಯಿಲ್ಲ. ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಹಾಯ ಮಾಡಣ್ಣ.” ಪೊಲೀಸರಲ್ಲೂ ಒಳ್ಳೆಯವರಿರುತ್ತಾರೆ. ಬೆಡ್ ಶೀಟ್ ತಂದುಕೊಟ್ಟರು. ಆಟೋ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು, ಡ್ರೈವರನಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಮನೆಗೆ ಬಿಡುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು. ಆ ಪೊಲೀಸಣ್ಣನಿಗೆ ಒಳ್ಳೇದಾಗಲೀಂತ ದೇವರನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡೆ. ನಾನು ದೇವರ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವಾಗೆಲ್ಲಾ ಆ ಪೊಲೀಸಣ್ಣನಿಗೆ ಒಳ್ಳೇದಾಗಲೀಂತ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾವು ಸೂಳೆಯರೇ ಇರಬಹುದು. ಹಾಗೇಂತ ಮೈಮೇಲೆ ಬಟ್ಟೆಯಿಲ್ಲದೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಓಡಾಡಲಿಕ್ಕಾಗುತ್ತಾ?”

ನೆಟ್ಟಾರು ಅಜ್ಜ ಅನ್ನೋ ನಿರ್ವಚನ…

ದೀಪಾ ಫಡ್ಕೆ

ಕ್ಷ್ಮೀಶ ತೊಳ್ಪಾಡಿಯವರ “ಬೆಟ್ಟ ಮಹಮದನ ಬಳಿಗೆ ಬಾರದಿದ್ದರೆ”- ನಮ್ಮೊಡನೆಯೇ ಇದ್ದ ನೆಟ್ಟಾರು ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಕುಂಞಪ್ಪನವರ ಪರಸ್ಪರ ಧಾರಣದ ಗಾಥೆ. ಉದಯವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಂಕಣಗಳ ಗುಚ್ಛವಿದು. ಲೇಖಕ ತೊಳ್ಪಾಡಿ ಹಾಗೂ ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜನ ಬಹು ವರ್ಷಗಳ ಸಾಂಗತ್ಯದ ಫಲವಿದು. ಬೆಟ್ಟ ಮಹಮದನ……ಕೃತಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ.

betta

ಇದ್ದಷ್ಟು ಸಮಯ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಂದ “ಹುಚ್ಚ” ಎಂದು, ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಜನರಿಂದ “ಅವಧೂತ” ಎಂದೂ ಕರೆಸಿಕೊಂಡ ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜನಿಗೆ ನಾಮಕರಣವಾದ ಹೆಸರು, ಬೇರೆ ಯಾವ ಹೆಸರೂ ತಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಲ್ಲ ತಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಬದುಕಲ್ಲಿ ತಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಏನಾದ್ರೂ ಇದ್ರೆ ಅದು ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಕುಂಞಪ್ಪ ಮತ್ತು ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಕುಂಞಪ್ಪ. ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜನನ್ನು ನಾನೂ ಒಮ್ಮೆ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದೆ. ಓ, ಚಿತ್ಪಾವನರು, ಮುಂಡಾಜೆ ಕಡೆಯವರು. ನಾಟಕದ ರಂಗಣ್ಣ ಗೊತ್ತಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಕ್ಕಿದ್ದರು. ಇವರು  ಎಲ್ಲೂ ಪ್ರವಚನ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರ ಸಿಡಿ, ಕ್ಯಾಸೆಟ್ಟುಗಳು, ಪ್ರವಚನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇಲ್ಲ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ ತೊಳ್ಪಾಡಿಯವರು ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜನ “ನಾವು ಬಂದವರು”- ಈ “ಬಂದ” ಬದುಕಿನ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಜ್ಜನ ಬಾಯಿಂದ ಸತ್ಯ, ಸಂವಹನ, ಅಹಂಕಾರ, ತೋರಿಕೆ, ಹೊಳಹು, ಕುಶಲತೆ, ಸ್ವೀಕಾರ, ಸಂಭವ, ಅದು, ಅದೃಷ್ಟ, ಅಹಿಂಸೆ, ಶಕ್ತಿ ಮೊದಲಾದ ಶಬ್ದಗಳ ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಅರ್ಥದ ಸಿಪ್ಪೆ ತೆಗೆದು ಹಸಿಯಾದ ನಗ್ನರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಖುಷಿ ಕೊಟ್ಟ  ಅರ್ಥ ಅಹಂಕಾರದ್ದು. ರೋಗವೆಂದಿದ್ದಾರೆ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು. ಸಮಂಜಸವಾದ ಅರ್ಥ. ಇದೊಂದು ಔಷಧಿಯಿಲ್ಲದ, ಮನಸ್ಸಿನ ರೋಗ.

ಬೆಟ್ಟ ಮಹಮದನ…. ಆರಂಭವಾಗೋದು, ಬುದ್ಧನ ಭೂಮಿಸ್ಪರ್ಶಮುದ್ರಾ ಕಥೆಯಿಂದ. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರದು ಒಂದೊಂದು ಮುದ್ರೆ. ಈ ಮುದ್ರೆಗನುಗುಣವಾಗಿ ಮಂದಿರ ಮಸೀದಿ ಅನ್ನುವ ಗೋರಿ ಕಟ್ಟಿದರು ಎಲ್ಲರೂ, ಎಲ್ಲರೂ. ಮುದ್ರೆಯ ಉದ್ದೇಶ, ಅರ್ಥ ಗೋರಿಯೊಳಗೆ, ಅನರ್ಥ ಹೊರಗೆ ಆಗಿದ್ದಿಷ್ಟೇ. ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹುಟ್ಟಿನ ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜನ ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದು ಮುಸಲ್ಮಾನ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಕುಂಞಪ್ಪ.  ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿತ್ತು ಅವರಿಬ್ಬರದು ಒಂದೇ ಧರ್ಮವೆಂದು. ಬೆಳಕಿನ ಪಥದವರು. ಮತೀಯ ಮತ್ತು ಮತಿಯ ಅಹಂಕಾರದ ಉರುಳು ಬಿಗಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಉದಾಸೀನದಿಂದಿದ್ದರು. ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಉದಾಸೀನ ಮದ್ದಲ್ಲವೇ! ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದೀತು ಈ ಬದುಕು? ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗಿದೆ ಈ ಪ್ರಿವಿಲೇಜ್? ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬದುಕು. ಒಂದು ಅನಿವಾರ್‍ಯವಾದ ಆದರೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಸಂಸಾರದ ಬದುಕು; ಇನ್ನೊಂದು ಇಷ್ಟವಿರುವ ಆದರೆ ಅನಿವಾರ್‍ಯವಲ್ಲದ, ಈ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬೇಡದ ಸತ್ಯದ ಬದುಕು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಮ್ಮೆಯಾದ್ರೂ ಕಾಡುವ ಸತ್ಯವಿದು. ಮನುಷ್ಯ ಇವೆರಡರ ಮಧ್ಯೆ ಉಯ್ಯಾಲೆಯಾಡಿ ಆಡಿ… ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಮೂಲೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬೀಳೋದುಂಟು! ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜ ಈ ಇಷ್ಟವಿರುವ, ಅನಿವಾರ್‍ಯವಲ್ಲದ ಬದುಕನ್ನು ಹುಚ್ಚ ಅನ್ನುವ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ “ನಾವು ಬಂದವರು” ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡೇ ಇದ್ದವರು. ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅದೃಷ್ಟವಂತ.(ಈ ಅದೃಷ್ಟ ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಅದೃಷ್ಟವಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಅದೃಷ್ಟ)

ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬಲಾತ್ಕಾರ. ನಿಜ ಮನುಷ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತಾನಂದ್ರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಅಸಹಾಯಕ ಸ್ಥಿತಿ ಮೇಲೆ ಮಾಡುವ ಬಲಾತ್ಕಾರ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಬಲಾತ್ಕಾರ, ಕನಸನ್ನು ನನಸು ಮಾಡುವ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಬಲಾತ್ಕಾರ…. “ಸೆರೆನಿಟಿ” ಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ. ಮತ, ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲಿನ ಬಲಾತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಜಸ್ಟ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಸಮಾಜ.

ಈ ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಜಾತಿ, ಪಂಥಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅನುಭಾವಿಗಳು, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಗಿಹೋದರು. ಅವರೆಲ್ಲ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಪಂಥ, ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಹೋದರು. ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜ ಅಂಥದ್ದು ಯಾವುದನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೂ ಒಬ್ಬ ಇದ್ದ ಎನ್ನವಂತೆ ಬದುಕಿದರು, ಹೀಗೂ ಬದುಕಬಹುದು ಎನ್ನುವಂತೆ ಬದುಕಿದರು. ಹೀಗೂ ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಬಹುದು ಎನ್ನುವಂತೆ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಕುಂಞಪ್ಪನವರನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡರು. ಸತ್ಯದ ಪ್ರತಿಫಲನ. ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜ ಮತ್ತು ಕುಂಞಪ್ಪನವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು “ಫನಾ” ಆಗಿದ್ದರು.

ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮವೂ ಗಾಬರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ ಕತೆಗಾರ “ನನ್ನನ್ನು ನನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡಿ” ಅಂದದ್ದು ಉದಹರಿಸಬಹುದು. ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಸತ್ಯ ದರ್ಶನವಾದಾಗ. ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಸಹವಾಸವೇ ಅಂತಹುದು, ವ್ಯೂಹದೊಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಂತೆ. ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹವಿದ್ದಂತೆ. ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನಿಗೆ ದಕ್ಕಬಹುದು ಅಷ್ಟೆ. ಮನಸ್ಸು ಅಭಿಮನ್ಯು ಇಲ್ಲಿ. ಮನಸ್ಸಿನ ಕೊಳಕು ವಿಕಾರಗಳ ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು, ಸತ್ಯ, ಹೊಳಹು, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮುಂತಾದವು ಘಾತಿಸಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದುಷ್ಟರು ಸೇರಿ ಅಭಿಮನ್ಯುವನ್ನು ಹತ ಮಾಡಿದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ದುಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞೆ ನಾಶ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅಜ್ಜ ಸ್ವತಂತ್ರ ಎಂದರು. ನಿಜಕ್ಕೂ ಸ್ವತಂತ್ರನಾದವನು ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಂಬಬಲ್ಲ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದರು. ಹೊರಗಣ್ಣಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ವತಂತ್ರರು. ಒಳಗಿನಿಂದ ಅಷ್ಟೇ ಪರತಂತ್ರರು. ಯಾರಿಗೂ ಯಾರ ಮೇಲೂ ವಿಶ್ವಾಸವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ “ನಾನು” ಅಧೀನರು. ಕಬೀರನ ದೋಹಾ ಒಂದಿದೆ: “ಜಬ್ ಮೈ ಥಾ ತಬ್ ಹರಿ ನಹೀ, ಜಬ್ ಹರಿ ಹೈ ಮೈ ನಹಿ”(ನಾನು ಇದ್ದಾಗ ಹರಿ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಹರಿ ಇದ್ದಾಗ ನಾನು ಇರಲಿಲ್ಲ). ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಾನು ಇಷ್ಟ. ಹರಿಯನ್ನು ಒದ್ದೋಡಿಸಿದವರು ನಾವೆಲ್ಲಾ. ಅಜ್ಜನ ನಾನು, ನೀನು ಯಾರು…ಹೊಳೆ ನೀರು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ…..ಸುಂದರವಾಗಿ, ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

“ವಿಠಲ ಮತ್ತು ದಾಸ”, ಯಾರು ಯಾರ ದಾಸ? ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಎರಡೂ ಖುಕೊಡುತ್ತವೆ. ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಅಂತಹದು. ಶುಷ್ಕವೆನಿಸದ, ತಂಪೆರೆಯುವ ಪ್ರಪಂಚ. ನಿರಾಳವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಿಸುತ್ತದೆ ಅದು. ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ರೋಗ(ಅಹಂಕಾರ)ವಿಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ರೋಗ ತಗುಲಿದರೂ ದಾಸರ ಗೋಪಾಳಬುಟ್ಟಿ ತುಂಬಾ ಔಷಧಿಗಳು. ತೊಳ್ಪಾಡಿಯವರದ್ದು ಒಂದೊಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಯೋಗ, ಬೆಳಕು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗ. ಈ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಟೀಕೆ, ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಳು ಬಾಧಿಸವು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮವೇ ಹಾಗೆ. ಬೆಳಕು ತೋರಿಸಿದವ, ಬೆಳಕು ನೋಡಿದವ ಇಬ್ಬರಿಗಿಂತಲೂ ಬೆಳಕೇ ದೊಡ್ಡದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಬೆಟ್ಟ ಮಹನದನ….ಪುನ: ಓದಿಸಲೂಬಹುದು. ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಕುಂಞಪ್ಪನವರ ಪತ್ನಿಯ ಅಸಮಾಧಾನ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಿದ ತೊಳ್ಪಾಡಿಯವರು ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜನ ಪತ್ನಿಯ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬಿಂಬಿಸದೇ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಮೌನಕ್ಕೆ ನೂರಾರು ಅರ್ಥಗಳು. ಈ ಭೂಮಿ ತುಂಬಾ ಅಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಝಾಂತಿಪ್ಪೆಯರೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಲಂಕೇಶರ ‘ಅವ್ವ’ : ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಅವಿರತ ತೀವ್ರತೆ

ಎನಿಗ್ಮಾ ಪೋಸ್ಟ್

ನ್ನವ್ವ ಫಲವತ್ತಾದ ಕಪ್ಪು ನೆಲ
ಅಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಪತ್ರದ ಹರವು, ಬಿಳಿಯ ಹೂ ಹಬ್ಬ;
ಸುಟ್ಟಷ್ಟು ಕಸುವು, ನೊಂದಷ್ಟೂ ಹೂ ಹಣ್ಣು
ಮಕ್ಕಳೊದ್ದರೆ ಅವಳ ಅಂಗಾಂಗ ಪುಲಕ;
ಹೊತ್ತ ಬುಟ್ಟಿಯ ಇಟ್ಟು ನರಳಿ ಎವೆ ಮುಚ್ಚಿದಳು ತೆರೆಯದಂತೆ.

ಪಲ್ಲ ಜೋಳವ ಎತ್ತಿ ಅಪ್ಪನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿಸಿ ತೋಳ ಬಂದಿಯ ಗೆದ್ದು,
ಹೆಂಟೆಗೊಂಡು ಮೊಗೆ ನೀರು ಹಿಗ್ಗಿ;
ಮೆಣಸು, ಅವರೆ, ಜೋಳ, ತೊಗರಿಯ ಹೊಲವ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತು,
ಹೂವಲ್ಲಿ ಹೂವಾಗಿ, ಕಾಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಾಗಿ
ಹಸುರು ಗದ್ದೆಯ ನೋಡಿಕೊಂಡು,
ಯೌವನವ ಕಳೆದವಳು ಚಿಂದಿಯ ಸೀರೆ ಉಟ್ಟುಕೊಂಡು.

ಸತ್ತಳು ಈಕೆ:
ಬಾಗು ಬೆನ್ನಿನ ಮುದುಕಿಗೆಷ್ಟು ಪ್ರಾಯ?
ಎಷ್ಟುಗಾದಿಯ ಚಂದ್ರ, ಒಲೆಯೆದುರು ಹೋಳಿಗೆಯ ಸಂಭ್ರಮ?
ಎಷ್ಟು ಸಲ ಈ ಮುದುಕಿ ಅತ್ತಳು
ಕಾಸಿಗೆ, ಕೆಟ್ಟ ಪೈರಿಗೆ, ಸತ್ತ ಕರುವಿಗೆ;
ಎಷ್ಟು ಸಲ ಹುಡುಕುತ್ತ ಊರೂರು ಅಲೆದಳು
ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಮುದಿಯ ಎಮ್ಮೆಗೆ?

ಸತಿಸಾವಿತ್ರಿ, ಜಾನಕಿ, ಊರ್ಮಿಳೆಯಲ್ಲ;
ಚರಿತ್ರೆ ಪುಸ್ತಕದ ಶಾಂತ, ಶ್ವೇತ, ಗಂಭೀರೆಯಲ್ಲ;
ಗಾಂಧೀಜಿ, ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಸತಿಯರಂತಲ್ಲ;
ದೇವರ ಪೂಜಿಸಲಿಲ್ಲ; ಹರಿಕತೆ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ;
ಮುತ್ತೈದೆಯಾಗಿ ಕುಂಕುಮ ಕೂಡ ಇಡಲಿಲ್ಲ.

ಬನದ ಕರಡಿಯ ಹಾಗೆ
ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳ ಹೊತ್ತು
ಗಂಡನ್ನ ಸಾಕಿದಳು ಕಾಸು ಗಂಟಿಕ್ಕಿದಳು
ನೊಂದ ನಾಯಿಯ ಹಾಗೆ ಬೈದು, ಗೊಣಗಿ, ಗುದ್ದಾಡಿದಳು;

ಸಣ್ಣತನ, ಕೊಂಕು, ಕೆರೆದಾಟ ಕೋತಿಯ ಹಾಗೆ;
ಎಲ್ಲಕ್ಕೆ ಮನೆತನದ ಉದ್ಧಾರ ಸೂತ್ರ.
ಈಕೆ ಉರಿದೆದ್ದಾಳು
ಮಗ ಕೆಟ್ಟರೆ, ಗಂಡ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಹೋದಾಗ ಮಾತ್ರ.

ಬನದ ಕರಡಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಬೇಡ;
ನನ್ನವ್ವ ಬದುಕಿದ್ದು
ಕಾಳುಕಡ್ಡಿಗೆ, ದುಡಿತಕ್ಕೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ;
ಮೇಲೊಂದು ಸೂರು, ಅನ್ನ, ರೊಟ್ಟಿ, ಹಚಡಕ್ಕೆ;
ಸರೀಕರ ಎದುರು ತಲೆಯೆತ್ತಿ ನಡೆಯಲಿಕ್ಕೆ.

ಇವಳಿಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಕಣ್ಣೀರು;
ಹೆತ್ತದ್ದಕ್ಕೆ, ಸಾಕಿದ್ದಕ್ಕೆ; ಮಣ್ಣಲ್ಲಿ ಬದುಕಿ,
ಮನೆಯಿಂದ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ
ತಣ್ಣಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಲೇ ಹೊರಟು ಹೋದುದಕ್ಕೆ.

~

ಪಾರ್ವತಿದೇವಿ ಕೊಳೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ತನ್ನ ಮೈಯ ಬೆವರಿಂದಲೇ ಗೊಂಬೆ ಮಾಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ಜೀವ ಕೊಟ್ಟಳು; ಆತನೇ ಗಣಪತಿ ಎಂಬ ಕಥೆಯೊಂದು ಬರುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮನಸ್ಸು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ರೂಪಕಗೊಳಿಸಿರುವ ಬಗೆಗಿನ ಅನನ್ಯ ನಿದರ್ಶನ ಈ ಕಥೆ.

ಲಂಕೇಶರ “ಅವ್ವ” ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದಿಕೊಳ್ಳುವಾಗೆಲ್ಲ, ಈ ಕಥೆಯೊಳಗಿನ ನೆಲದ ಗುಣವೇ ತಾನಾಗಿರುವ ಅವ್ವ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಅವ್ವ ತನ್ನ ಸಂತಾನವನ್ನು ತನ್ನ ಬೆವರಿಂದಲೇ ಬಾಳಿಸುವವಳು. ನೆಲ, ಕೃಷಿ, ದುಡಿಮೆ, ಕುಟುಂಬ ಹೀಗೆ ಸಾಂದ್ರವಾದ ತನ್ಮಯತೆಯ ಹರಿವು ಆಕೆ.

“ನನ್ನವ್ವ ಫಲವತ್ತಾದ ಕಪ್ಪು ನೆಲ” ಎಂಬುದೇ ಒಂದು ಬೆಳಕಿನ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಹಾಗಿದೆ. ನೆಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬದುಕಿಲ್ಲ; ಹಾಗೇ ತಾಯಿಯಿದ್ದರೇನೇ ಸಾತತ್ಯ. ಶ್ರಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನೂ ಮಾತೃ ಪರಂಪರೆಯನ್ನೂ ಒಂದೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಮೆ ಇದು.

“ಅಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಪತ್ರದ ಹರವು, ಬಿಳಿಯ ಹೂ ಹಬ್ಬ;
ಸುಟ್ಟಷ್ಟು ಕಸುವು, ನೊಂದಷ್ಟೂ ಹೂ ಹಣ್ಣು
ಮಕ್ಕಳೊದ್ದರೆ ಅವಳ ಅಂಗಾಂಗ ಪುಲಕ”

ಈ ಅವ್ವನ ಕಥೆ, ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲೂಡಿದರೆ ಎದೆ ಬಿಗುವು ಸೋರಿಹೋದೀತು ಎಂದು ಆತಂಕಗೊಳ್ಳುವ “ಪೇಜ್ ಥ್ರೀ” ಮಮ್ಮಿಯದ್ದಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ನಿರಂತರ ಜೀವ ತೇಯುವ, ಎಲ್ಲ ನೋವನ್ನೂ ಒಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರಲ್ಲೇ ನುಂಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿವಂತೆಯ ಕಥೆ. ಮಗು ಪಡುವ ಅನೂಹ್ಯ ಸುಖದಲ್ಲೇ ಅವಳ ತಾಯ್ತನದ ಚೆಲುವು ಪುಳಕ ಗಳಿಸುತ್ತದೆ.

“ಹೊತ್ತ ಬುಟ್ಟಿಯ ಇಟ್ಟು ನರಳಿ ಎವೆ ಮುಚ್ಚಿದಳು ತೆರೆಯದಂತೆ”

-ಹೀಗೆ ಯಾನ ಮುಗಿಸುವ ಅವ್ವ, ಅನ್ನ ಕೊಡುವ ಹೊಲದ ಕಸುವಿಗಾಗಿ, ಜೀವನದ ಜೊತೆಗಾರನ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನದೆಂಬುವ ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಒತ್ತೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದವಳು. “ಹೂವಲ್ಲಿ ಹೂವಾಗಿ, ಕಾಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಾಗಿ” ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ತಾದಾತ್ಮ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಅವಳದ್ದು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಪಯಣ: “ಯೌವನವ ಕಳೆದವಳು ಚಿಂದಿಯ ಸೀರೆ ಉಟ್ಟುಕೊಂಡು.”

ಇವಳು ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟಿದ್ದು ದಾರಿದ್ರ್ಯದ ದಣಿವಿನಲ್ಲಿ, ಕೈಗೆ ಫಸಲು ಬಾರದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ, ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಕರು ಸತ್ತು ಹೋದದ್ದರ ಕುರಿತ ತೀವ್ರ ಯಾತನೆಯಲ್ಲಿ. ಹಟ್ಟಿಯ ಮುದಿಯೆಮ್ಮೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗೆಲ್ಲ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಹುಡುಕುವವಳ ಧಾವಂತದಲ್ಲಿ ಊರೂರು ಅಲೆದ ಈ ಅವ್ವ ಒಂದು ಕಾಳಜಿ, ಒಂದು ಕಳಕಳಿ, ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಒಂದು ಪರಂಪರೆ.

ಹಾಗೆಂದು ಸತಿ ಸಾವಿತ್ರಿಯಂಥವರ ಆದರ್ಶವೇನೂ ಇವಳ ಮುಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದರ ಗರಜೂ ಇವಳಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನದೇ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಹಾಡು ಹಾಡಿದವಳು. ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಸಿಟ್ಟು, ಸೆಡವು, ಸಣ್ಣತನಗಳ ಕಂತೆಯೇ ಆಗಿ ಬಾಳ ದಾರಿ ನಡೆದವಳು. ಆದರೆ ಅದೆಲ್ಲದರ ಹಿಂದೊಂದು ಸೂತ್ರವಿತ್ತು:

“ಎಲ್ಲಕ್ಕೆ ಮನೆತನದ ಉದ್ಧಾರ ಸೂತ್ರ
ಈಕೆ ಉರಿದೆದ್ದಾಳು
ಮಗ ಕೆಟ್ಟರೆ, ಗಂಡ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಹೋದಾಗ ಮಾತ್ರ.”

ಯಾವುದೇ ಸಂಗತಿಯ ಮೇಲೆ ಇಂಥದೊಂದು ಪೊಸೆಸಿವ್ ಆದ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು ಅದರ ಕುರಿತ ನಿಷ್ಕಳಂಕ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ. ಇದು ಸೋಗಿನ ಹಂಗು ಬೇಡುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೋಲೆ ಬಸವನ ಹಾಗೆ ಹೂಂ ಹೂಂ ಎನ್ನುತ್ತ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮೆಚ್ಚಿಸುತ್ತ ತನ್ನ ಒಳ್ಳೆಯತನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹೊಂಚುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಸಿಟ್ಟು ಅಥವಾ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಾದರೂ ಸರಿಯೆ, ಸತ್ಯದ ಅಲಗಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ದೃಢತೆಯೊಂದಿಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವ್ವ ಅಂಥವಳಾಗಿದ್ದವಳು.

“ಬನದ ಕರಡಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಬೇಡ;
ನನ್ನವ್ವ ಬದುಕಿದ್ದು
ಕಾಳು ಕಡ್ಡಿಗೆ ದುಡಿತಕ್ಕೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ;
ಮೇಲೊಂದು ಸೂರು, ರೊಟ್ಟಿ, ಹಚಡಕ್ಕೆ
ಸರೀಕರ ಎದುರು ತಲೆಯೆತ್ತಿ ನಡೆಯಲಿಕ್ಕೆ.”

ಬದುಕುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಉದಾತ್ತವಾದ ನೆಪಗಳು ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಶ್ರಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ತಳಪಾಯವೇ, “ಶರೀರ ನಶ್ವರ” ಎಂಬ ಆತ್ಮವಂಚಕ ನಿಲುವಿನಿಂದ ದೂರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲೇ ಸತ್ಯದ ಬೆಳಕಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವುದು. ಇರುವಷ್ಟು ದಿನ ತಲೆ ಬಾಗದೆ ಬದುಕುವ ಬಲವನ್ನು ಹಂಬಲಿಸುವುದು. ಹೀಗೆ ದುಡಿಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವವೆಂಬಂತೆ ಒಂದಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದ ಅವ್ವ, ದುಡಿಯುತ್ತ ದುಡಿಯುತ್ತಲೇ ಸಾವಿನ ಬಾಗಿಲಲ್ಲೂ ನಿರಾಯಾಸವಾಗೇ ನಡೆದುಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. “ಮನೆಯಿಂದ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ತಣ್ಣಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಲೇ” ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ.

ಅಷ್ಟೊಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬದುಕಿದ್ದ ಅವ್ವ ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ನಿರಾಳವಾಗಿ ಸಾವಿನೊಳಗೆ ನಡೆದುಬಿಟ್ಟ ಅವ್ವ -ಈ ಎರಡೂ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತವೆ. ಆರ್ದ್ರವಾದ ಸಂಬಂಧವೊಂದರ ಅಗಲುವಿಕೆಗೂ ಕರಗಿ ಕಣ್ಣೀರಾಗದವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅವ್ವ ಅದೊಂದು ಮುದಿಯೆಮ್ಮೆಗಾಗಿ, ಸತ್ತ ಕರುವಿಗಾಗಿ ಅಳುತ್ತ ಕೂತದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಹುಶಃ ಎಲ್ಲ ಅಳುವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅವ್ವ ಮಸುಕು ಮಸುಕಾಗಿ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಾಳೆ.

ಲಂಕೇಶರು ಅವ್ವನನ್ನು, ತಾಯಗುಣವನ್ನು ಹಸಿರು ಪತ್ರ ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯ ಹೂವಿನ ಜೊತೆಗಿನ ಜೀವನಸಿರಿ ಮತ್ತು ಸಡಗರಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ನೆಲ ಅನುಭವಿಸುವ ಋತುಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವ್ವ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸುವುದೆಂದರೆ ಸುಖಪಡುವುದಲ್ಲ; ಸುಖವನ್ನು ಧಾರೆಯೆರೆಯುವುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಕಷ್ಟವನ್ನು, ಕ್ಷೋಭೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೇ ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಮಣ್ಣಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ ಅವ್ವನದು ತೇವದ ಗುಣ; ತಂಪೆರೆಯುವ ಗುಣ; ಕಾಯುವ ಗುಣ.

ತಾವು ಕಂಡುದನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮೀಪವಿಟ್ಟೇ ಕಾಣಿಸುವುದು, ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾದದ್ದನ್ನು ಒಂದು ಘಳಿಗೆಯ ಮಟ್ಟಿಗಾದರೂ ಎಲ್ಲ ಉದ್ವೇಗಗಳ ಆಚೆಗೆ ಕೈಚಾಚುವ ಆಸೆಯಿಂದೆಂಬಂತೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬದುಕು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಾದಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಸ್ವರಗೊಳಿಸುವುದು ಲಂಕೇಶರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಧಾರೆಯೂ ಹೌದು. ಇಡೀ ಬದುಕನ್ನೇ ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ ಅವ್ವ ಆ ಬದುಕಿನ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲೂ ತನ್ನಷ್ಟೇ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಬಾಳುವಾಗ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನಗತ್ಯವಾದುದರ ಕುರಿತ ನಿರಾಕರಣೆಯೊಂದಿಗೇ ಅವ್ವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. “ಬನದ ಕರಡಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಬೇಡ” ಎಂದು ಕವಿ ಹೇಳುವಾಗ, ಅದು ಅವ್ವ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟ ಬದುಕಿನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸತ್ಯವೇ ಆಗಿದೆ.

ಅವ್ವ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಸಾರದ ನೊಗ ಹೊತ್ತವಳು ಮಾತ್ರವಾಗಿರದೆ, ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯ ಬದುಕನ್ನೇ ತಿದ್ದಿ ತೀಡಿದ ಶಿಲ್ಪಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಬಿಸಿಲೊಳಗೆ ಕರಗುತ್ತಲೇ ಜೀವಿಸಿದವಳು. ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಸಿಲನ್ನೇ ಕರಗಿಸುವ ಕಠಿಣ ದಾರಿಯನ್ನೂ ಉತ್ತರಿಸಿದವಳು. ಈ ಕರಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕರಗಿಸುವಿಕೆಯ, ಆರ್ದ್ರಗೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರಗೊಳಿಸುವುದರ ಅನವರತ ತುಡಿತ, ತಳಮಳ, ಗುದ್ದಾಟಗಳಲ್ಲೇ ಅವ್ವ ಬದುಕಿದ್ದಾಳೆ.

ಬಹುಶಃ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ನಿಜದ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿ ಅವ್ವ ಉರಿದೇಳುವವಳೇ.

ವೆಂಕಟ್ರಮಣ ಗೌಡ

ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳ ಟಿ-ಶರ್ಟ್

ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳ ಟಿ-ಶರ್ಟ್

ತಸ್ಲಿಮಾ ನಸ್ರೀನ್ ಟ್ವಿಟ್ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರ.

Image

ಸಮುದ್ರದ ಮುಂದೆ ಪಿಸುಮಾತುಗಳ ಭೋರ್ಗರೆತ

ಪದ ಪಾರಿಜಾತ | ಉಷಾ ಕಟ್ಟೆಮನೆ

ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ ಕುಳಿತಳು. ಅನಂತರ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ಶೂನ್ಯದತ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟು ತನಗೆ ತಾನೇ ಎಂಬಂತೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಳು.

’ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ವಸಂತಕಾಲ’…ಎಲ್ಲೋ ಕಳೆದು ಹೋದವಳಂತೆ ಮತ್ತೆ ಅರೆಗಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದಳು. ಕಾಲನ್ನು ಸ್ವರ್ಣಲೇಖೆಯ ತಿಳಿ ಜಲದಲ್ಲಿ ಮೆಲ್ಲನೆ ಅದ್ದಿದಳು. ಬಗ್ಗಿ ಒಂದು ಚಪ್ಪಟೆ ಕಲ್ಲನೆತ್ತಿ ನದಿ ಒಡಲನ್ನು ಸವರಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ ನದಿಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಜಾರುಗುಪ್ಪೆಯಂತೆ ಓರೆಯಾಗಿ ಒಗೆದಳು. ಅದು ಕಪ್ಪೆಯಂತೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಕುಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಾ ನದಿ ಮಧ್ಯದವರೆಗೂ ಹೋಯಿತು. ಅವಳು ಚಿಕ್ಕಮಗುವಿನಂತೆ ಸಡಗರದಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತು  ’ಹನ್ನೆರಡು ಕಪ್ಪೆ’ ಎಂದು ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿದಳು.

ಅನುಪಮ ಅವಳತ್ತ ಅವಕ್ಕಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟಳು. ತಟ್ಟನೆ ಅವಳು ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಬಂದು ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಳು. ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿದ ನುಣ್ಣನೆಯ ಹಾಲು ಬಿಳುಪಿನ ಬೆಣಚು ಕಲ್ಲನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳತೊಡಗಿದಳು.

’ಎಲ್ಲರೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣಿನ ಗುಣಾತ್ಮಕವಾದ ಬದುಕು ನಲವತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಮುಗಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು. ಆದರೆ ನನ್ನ ಪಾಲಿಗದು ಒಂದು ಮಿಥ್ಯೆ. ನನ್ನ ಬದುಕು  ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದೇ ನಲ್ವತ್ತಕ್ಕೆ. ಹದಿನೈದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತರೆಡನೇ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ನನ್ನದಲ್ಲದ ಬಾಳನ್ನು ಬದುಕಿಬಿಟ್ಟೆ. ಅದೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉರ್ಧ್ವಮುಖಿಯಾದ ಚೇತನವನ್ನು ಪ್ರಥ್ವಿ ತತ್ವ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಂತೆ ಇತ್ತು. ಸದಾ ಅಸ್ಥಿರತೆ. ಒಂದು ದಿನ ಜೀವಭಯದಲ್ಲಿ ಓಡಿ ಬಂದೆ. ರತ್ನಾಪುರ ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಆಯ್ಕೆ ನನ್ನಲಿರಲಿಲ್ಲ.  ವಿಧವೆಯಾದ ದಿನದಂದೇ ಗೌರಿಗೆ ತಾಯಿಯಾದೆ. ಅಪ್ಪ ನನ್ನನ್ನೂ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಎದೆಗೊತ್ತಿಕೊಂಡ.’

’ಅದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಸಂಗತಿಯೇ. ನಿನ್ನನ್ನು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ನಿನ್ನ ಗಂಡನ ಮನೆಯವರು ಹಲವು ಬಾರಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ನೀನು ಯಾಕೆ ಹೋಗಿಲ್ಲ?’

’ಹೋಗಬಾರದು ಎಂದೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಮಾಡುವುದಾದರೂ ಏನಿತ್ತು? ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿದ್ದರೆ ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದನೆಯವಳಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ. ಇದು ನನ್ನದೇ ಮನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ನದಿ, ಈ ಕಾಡು, ಇಲ್ಲಿಯ ಪಶು-ಪಕ್ಷಿ, ಇಲ್ಲಿಯ ಹೂ-ಹಣ್ಣು, ಇಲ್ಲಿಯ ಗಂಧ ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಉಸಿರಿನಷ್ಟೇ ಸಹಜವಾಗಿತ್ತು.ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ನಾನಾಗಿರಬಹುದಿತ್ತು. ಗೌರಿಗೆ ಒಂದು ವರ್ಷವಾಗುವತನಕ ಅಪ್ಪ ಏನೂ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡಮನೆಯವರು ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದಾಗ ಅವರನ್ನು ಆದರದಿಂದಲೇ ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಯಾವಾಗ ತಾಯಿ-ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಬರುತ್ತಾರೆಂದು ಸುದ್ದಿ ಕಳುಹಿಸಿದರೋ ಆಗ ಅಪ್ಪ ನಿರ್ಧಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನನಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಬಿಟ್ಟರು.

ನನ್ನ ಹೆತ್ತವರಿಗೆ ನಾನು ಏಕೈಕ ಸಂತಾನ. ಇಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಾನವರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ. ಈಗ ನನಗೆ ಆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ನಾನು ನಿರ್ಧರಿಸಿಬಿಟ್ಟೆ. ಇದು ನನ್ನ ಕರ್ಮ ಭೂಮಿ. ನಾನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಬದುಕು ಕಂಡು ಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯ ಸ್ವಚ್ಛಂಧ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತೇನೆ.

ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮನಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅಪ್ಪ ನನ್ನಿಂದ ಒಂದು ಭಾಷೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಾವು ಯಾವ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರೆಂಬುದು ತಿಳಿಯಬಾರದು. ಮತ್ತು ಅವರ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ದೂರದ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ಅವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅಪ್ಪಿತಪ್ಪಿಯೂ ಬರಬಾರದು. ಅವರ ರಜಾದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾವೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತೇವೆ. ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೆರಡು ತಿಂಗಳು ಇದ್ದು ಬರುತ್ತೇವೆ. ನೀನು ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ನಿನ್ನ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.

ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಶರತ್ತುಗಳನ್ನೂ ನಾನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡೆ.

ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಸ್ವತಃ ನನ್ನ ಮೈದುನನೇ ಬಂದಿದ್ದ. ಈಗವನು ಊರ ಪಟೇಲ . ಎರಡು ಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಂದಿ ಬಂದಿದ್ದರು. ಅಪ್ಪ ಖಡಾಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿದ; ತನ್ನ ಮಗಳಿಗೆ ಆ ಮನೆಯೊಂದಿಗಿನ ಋಣ ಕಡಿದು ಬಿದ್ದಿದೆ. ಇನ್ನಾಕೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಶಕುಂತಲಾ ಅತ್ತೆ ಅಪ್ಪನೊಂದಿಗೆ ವಾಗ್ವಾದ ನಡೆಸಿದಳು. ಹೆಣ್ಣಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಇರುವುದೇ ಗಂಡನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಅದು ಅವಳ ಹಕ್ಕು ಕೂಡ. ಇದು ದೊಡ್ಡಮನೆಯ ಘನತೆ, ಗೌರವದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ವಾದಿಸಿದಳು. ಆದರೆ ಅಪ್ಪ. ತನ್ನ ಮಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಇರುವುದು ಅವಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅರಳುವುದರಲ್ಲಿ. ಅವಳು ಇಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅರಳುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ ಭಯದಲ್ಲಿ ನಲುಗುತ್ತಾಳೆ. ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎಂದು ಒಂದೇ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟರು. ಗಂಡಸರು ಹೆಚ್ಚು ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಂದಂತಿತ್ತು.

ಮಾತಿನ್ನು ಸಾಕು ಎಂಬಂತೆ ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಮುಂಡಾಸನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಕೊಡವಿ ಹೆಗಲಮೇಲೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ’ಏಳಿ ಊಟ ಮಾಡೋಣ’ ಎಂದು ಎದ್ದೇ ಬಿಟ್ಟರು. ಯಾರೂ ತುಟಿ ಪಿಟಕ್ ಎನ್ನಲಿಲ್ಲ.

ಅಮ್ಮ ಬೀಗರಿಗಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಔತಣದ ಊಟವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದ್ದಳು. ಸ್ವರ್ಣಲೇಖೆಯ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಸಿಗುವ ’ಕಲ್ಲುಮುಳ್ಳ’ವೆಂಬ ಮೀನಿನ ಸಾರು. ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿದ ಕಾಡುಹಂದಿಯ ಉಪ್ಪಣ. ಕಬ್ಬೆಕ್ಕು ಗಸಿ, ಪುಳಿಮುಂಚಿ ಮೀನು. ಹುರಿದ ಕೋಳಿ, ಪೊಕ್ಕಳ ರೊಟ್ಟಿ, ಪದಂಜಿ ಪಾಯಸ. ಅಲಸಂಡೆ ಪಲ್ಯ. ಗೇರು ಬೀಜ; ಕಡ್ಲೆ;ತೊಂಡೆಕಾಯಿ ಮಿಶ್ರಪಲ್ಯ….ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಬಡಿಸಿದರು ನಮ್ಮಮ್ಮ. ಅಮ್ಮನಿಗೆ ನಾನೂ ಜೊತೆಯಾದೆ. ನನಗೆ ಒಳಗೊಳಗೇ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇನ್ನಿವರಿಗೆ ನಾನೆಂದೂ ಹೀಗೆ ಬಡಿಸುವ ಸಂದರ್ಭ ಬರಲಾರದು. ಹಾಗಾಗಿ ಕಣ್ಣು-ಕರಳು ತುಂಬಿ ಬಂದಂತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮೌನದಲ್ಲೇ ಊಟ ಸಾಗಿತು.

ಎಲ್ಲರೂ ಕೈ ತೊಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ನಾನು ನನ್ನ ಕೋಣೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಅನುಸೂಯ ಮಗುವನ್ನು ಮುದ್ದಿಸಿ ಅವಳ ಕೈಗೆ ನೂರು ರೂಪಾಯಿಯ ಒಂದು ನೋಟನ್ನಿತ್ತು. ಮಗುವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೋ ಅದು ಆ ಮನೆಯ ಕುಡಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಯಾವತ್ತೂ ಮರೆಯದಿರು. ಅದನ್ನು ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಅವುಗಳಿಗೂ ತಿಳಿಸು. ಎನ್ನುತ್ತಾ ನನ್ನ ಕೈಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬಟ್ಟೆಯ ಗಂಟನ್ನಿತ್ತು. ಇದು ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ಬಿಟ್ಟು ಬಂದಿದ್ದ ನಿನ್ನ ವಸ್ತುಗಳು ಎಂದಳು. ನಾನು ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ಅವಳತ್ತ ನೋಡಿದೆ. ಅವಳ ಮುಖದಲ್ಲೊಂದು ನಿಗೂಢ ನಗೆಯಿತ್ತು.

ಅವರು ಹೊರಟು ಹೋದರು.. ಇದಾದ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ನಾನು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ಬಿಟ್ಟೆ. ಅಪ್ಪ ನಮಗಾಗಿ ಬಿಜೈನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮನೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು. ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿ ಹಾಕಲು ಕೆಲಸದವಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿದರು. ಆಗ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಹಂಪನಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪಿಯುಸಿ ಕ್ಲಾಸಿಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆದೆ. ಶಾಂಭವಿಯನ್ನು ಕೊಡಿಯಾಲಬೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಸೈಂಟ್ ಅಗ್ನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಅಪ್ಪ ಸೇರಿಸಿದರು.

ಕಾಡಿನ ನದಿ ದಂಡೆಯಿಂದ ಪಟ್ಟಣದ ಕಡಲತಡಿಗೆ ಬಂದೆ. ಸಮುದ್ರದ ಅಬ್ಬರದ ತೆರೆಗಳನ್ನು ನೋಡ ನೋಡುತ್ತಲೇ ನನ್ನೊಳಗಿನ  ಪಿಸು ಮಾತುಗಳು ನದಿಯಾಗಿ ಹರಿ ಹರಿಯುತ್ತಲೇ ಭೋರ್ಗೆರೆಯತೊಡಗಿದವು.

ಸ್ವರ್ಣಲೇಖೆಯ ಬಾಳಲ್ಲೊಬ್ಬ ಕುಮಾರಧಾರಾ

ಪದ ಪಾರಿಜಾತ | ಉಷಾ ಕಟ್ಟೆಮನೆ

ಹಾಂ..ನಾನು ಮರೆತೇ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಇಷ್ಟರವರೆಗೆ ಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತೆ ಬದುಕಿದ್ದ ನನ್ನಮ್ಮನ ಹೆಸರು ಹೇಳುವುದನ್ನೇ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಅವರ‍ ಹೆಸರು ಸ್ವರ್ಣಲೇಖಾ.  ಅವರಿಗೆ ಆ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟದ್ದು ನನ್ನಜ್ಜ. ಅದಕ್ಕೊಂದು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿದೆ. ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜನ ಜಮೀನಿನ ಸುತ್ತ ಮೂರೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ನದಿ ಬಾಗಿ ಬಳುಕಿ ಮೈದುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಆ ಜೀವ ನದಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನನ್ನಜ್ಜನ ಆಸ್ತಿ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಚಂದ್ರನಂತೆ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಾ ಹೋಯಿತಂತೆ. ನಾಗರಿಕ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ತೀರ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆ ತುಂಡರಸನಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನಜ್ಜ. ತನ್ನ ಈ ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಿಂದ ದುಮ್ಮಿಕ್ಕಿ ಹರಿಯುವ ಈ ನದಿಯೇ ಕಾರಣವೆಂದು ಬಲವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದ. ಹಾಗಾಗಿ ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಈ  ನದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಣಲೇಖಾ ಎಂದು  ಹೆಸರಿಟ್ಟರಂತೆ. ತಮಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿಗೂ ಅವರು ಅದೇ ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟದ್ದು ಸಹಜವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಅವಳೇ ನನ್ನಮ್ಮ ಸ್ವರ್ಣಲೇಖಾ.

ನನ್ನಪ್ಪನ ಅಪ್ಪ  ಅಂದರೆ ನನ್ನ ಮುತ್ತಜ್ಜ  ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಬಂದು ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಂತು ಇಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ’ರತ್ನಾಪುರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟರಂತೆ. ಅದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಕಾರಣವುಂಟು. ಬಹಳ ಸಾಹಸಿಯಾದ ನನ್ನಜ್ಜ ಗುಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಹತ್ತುವುದರಲ್ಲಿ ನಿಸ್ಸಿಮನಂತೆ. ಹಾಗೊಂದು ದಿನ ಕುಮಾರಪರ್ವತವನ್ನು ಹತ್ತಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಸೊಬಗಿಗೆ ಮೈಮರೆತು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹಣ್ಣು-ಹಂಪಲ, ಗೆಡ್ಡೆ-ಗೆಣಸುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಗುಹೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ತಂಗಿದ್ದನಂತೆ. ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೊಬ್ಬ ಸಾಧುವಿನ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಆತ ನನ್ನ ಮುತ್ತಜ್ಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದರಂತೆ, ’ನೀನೊಬ್ಬ ಗೃಹಸ್ಥ. ಸನ್ಯಾಸಿಯ ತರ ಊರೂರು ಅಲೆಯಬಾರದು. ಅದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಕಾಲವಿದೆ. ಈಗ ನೀನು ಒಂದು ಕಡೆ ನೆಲೆಯೂರಬೇಕು.’ ಎಂದು ಮುತ್ತಜ್ಜನನ್ನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾ, ತಾನು ನಿಂತ ಜಾಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ’ಇದು ನೋಡು, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪರಶುರಾಮ ನಿಂತಿದ್ದ. ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಆತ ತನ್ನ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಸಮುದ್ರದತ್ತ ಎಸೆದು ತನ್ನ ”ವಾಸಕ್ಕೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಜಾಗವನ್ನು ಕೊಡು’ ಎಂದು ಆಜ್ನಾಪಿಸಿದನಂತೆ.. ಅದೋ ನೋಡು ಕೆಳಗೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ. ಇಲ್ಲಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದು ಹೋಗು.’ ಎನ್ನುತ್ತಾ ದೂರದ ಪ್ರಪಾತದಂಚಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿರೇಖೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಕಿರು ತೊರೆ ಒಂದನ್ನು ತೋರಿಸಿ’ ಅದು ನೋಡು….ಪರುಷರಾಮ ನದಿ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಕುಲವನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾಶಪಡಿಸಿದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ರಕ್ತರಂಜಿತ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಇದೇ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಆದರೆ ಆತನ ಕೊಡಲಿಗಂಟಿದ ರಕ್ತ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯಿತು. ಆಗ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಆತ ನದಿಗೆ ಕೊಡಲಿನಿಂದ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ. ಬೆದರಿದ ಆ ನದಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗಿ ಬಳುಕಿದಳು. ಹಾಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿದ ಜಾಗ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕೃತಿಯ ಭೂಭಾಗವಾಯ್ತು. ಅದು ವಸುಂಧರೆಯ ಗರ್ಭ.  ಅದೊರೊಳಗೆ ಹೊನ್ನಿದೆ.ಅನರ್ಘ್ಯ ರತ್ನ ಬಂಢಾರವಿದೆ. ಅದು ಯಾರದೋ ಬರವಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ. ನೀನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು.’ ಎಂದು ಆ ಸಾಧು ಮುತ್ತಜ್ಜನ ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಕಯ್ಯಿಟ್ಟನಂತೆ. ಅಜ್ಜನಿಗೆ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಗುಹೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ದುಮುಕಿದ ಅನುಭವ. ತನ್ನನ್ನು ಮರೆತು ಶಿಲೆಯಾದಂತೆ. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಯುತ್ತಾ ಬಂದ. ಸಾಧು ನಿರ್ಧೇಶಿಸಿದ ನದಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಎರಡು ದಿನ ಬೇಕಾಯಿತಂತೆ. ಆ ನದಿಗುಂಟ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಬಂದವನು ಆ ಸಾಧು ಹೇಳಿದ ನದಿ ಆ ಭೂಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದವರು ದಿಗ್ಮೂಢರಾಗಿ ನಿಂತುಬಿಟ್ಟರು. ಆಗ ಅವರ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರಟ ಶಬ್ದವೇ.’ ಅಹಾಹ..ಇದು ರತ್ನಾಪುರವೇ..!’

ಇಂತಪ್ಪ ರತ್ನಾಪುರದ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಸ್ವರ್ಣಲೇಖಾ ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡವಳಾಗುವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ರತ್ನಾಪುರಕ್ಕೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಮಂಗಳೂರಿನೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು ಟಿಂಬರ್ ಸಾಗಿಸುವ ಲಾರಿಗಳು. ನಿತ್ಯ ಹರಿದ್ವರ್ಣದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದ ರತ್ನಾಪುರ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಸೆರಗಿನಲ್ಲಿತ್ತು. ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದ ವನ್ಯಸಂಪತ್ತನ್ನು ತನ್ನೊಡಲಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆಗ ತಾನೇ ನಮ್ಮ ದೇಶ ಬ್ರಿಟೀಷರ ಸೆರೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಜನನಾಯಕರೇ ನಮ್ಮನಾಳುವ ಪ್ರಭುಗಳಾದರು. ಅವರ ಕಾಕ ದೃಷ್ಟಿ ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಮುಗಿಲೆತ್ತರ ಬೆಳೆದು ನಿಂತ ಬೃಹತ್ ಮರಗಳೆಡೆಗೆ ಹರಿಯಿತು. ಅವು ಅವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ದುಡ್ಡಿನ ರಾಶಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿದವು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಎಕ್ರೆ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಸರಾಸಗಟಾಗಿ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಲು ಖಾಸಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಪರವಾನಾಗಿ ಕೊಡಲಾಯ್ತು. ಹುಣಸೂರಿನ ಲಾರಿಗಳು ರತ್ನಾಪುರದ ರನ್ನದ ಮಣಿಗಳಂತಿದ್ದ ಮರಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸಿ, ಉರುಳಿಸಿ ಲಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇರಿಕೊಂಡು ಮಡಿಕೇರಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಶುರು ಮಾಡಿದವು. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಂದರನ್ನು ಸೇರತೊಡಗಿದವು. ಹಾಗೆ ಲಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅಪರಿಚಿತರು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಚಿತರಾದರೋ ಹಾಗೆ ರತ್ನಾಪುರ ಪುರದ ನನ್ನಜ್ಜನಿಗೂ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಅಜ್ಜನೂರಿಗೆ ಒಂದು ಕಚ್ಚಾ ರಸ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ರಸ್ತೆಯಾಯಿತು ಎಂದರೆ ಹೊರಜಗತ್ತಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಂತೆ ತಾನೇ..? ಅಜ್ಜಾ ಒಂದು ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಖರಿದಿಸಿದರು.. ಆ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಮೈಲಿ ದೂರದ ಶಾಲೆಗೆ ನನ್ನಮ್ಮ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಸ್ವರ್ಣಲೇಖಾ ನದಿ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ನನ್ನಮ್ಮ ಇಂದುಮತಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ದೊಡ್ಡಮನೆಯ ಪಟೇಲರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ?

ರತ್ನಾಪುರಕ್ಕೆ ಇತಿಹಾಸವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದೊಡ್ಡಮನೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಲಾವಣಿ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಡುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಬೀಳದೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ನನ್ನಪ್ಪನ ಅಪ್ಪ ಪಟೇಲ್ ಅಜ್ಜ ಈಕೆಯನ್ನು ಸೊಸೆಯಾಗಿ ತರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ದೊಡ್ಡಮನೆಯ ಪಟೇಲರು ತಾವಾಗಿಯೇ ಹೆಣ್ಣು ಕೇಳಲು ಬಂದಾಗ ನನ್ನಜ್ಜ ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಬಿಟ್ಟರಂತೆ. ಆದರೆ ಅಜ್ಜಿ ಹುಡುಗನಿಗೆ ವಯಸ್ಸಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಕರಾರು ಎತ್ತಿದರಂತೆ. ಆದರೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಮನೆಯ ಇತಿಹಾಸವೇ ವರ್ತಮಾನವನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು.. ಅಮ್ಮನ ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟವನ್ನು ಯಾರೂ ಕೇಳದಿದ್ದರೂ ಆ ಮನೆ ಇಂದುಮತಿ ನದಿಯ ದಡದ ಮೇಲಿದೆ ತನ್ನ ಒಡನಾಟಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲೊಂದು ನದಿಯಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಮನೆ ತುಂಬಾ ಜನರಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಮ್ಮನೂ ಆ ಮದುವೆಗೆ ಒಪ್ಪಿದಳಂತೆ. ಆಗ ಅಮ್ಮನ ವಯಸ್ಸು ಹದಿನೈದು.

ಅಮ್ಮನೂರಿನ ಸ್ವರ್ಣಲೇಖಾ ನದಿ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪನೂರಿನ ಇಂದುಮತಿ ನದಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಕಡಲಿನನ್ನು ಸೇರುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಸಮಾನಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಾ ಉಪ್ಪಂಗಳವೆಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಹರೇಶ್ವರನ ಸನ್ನಿದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬೆರೆತು, ಮುಂದೆ ಭವನಾಶಿಯೆಂಬ ಒಂದೇ ನದಿಯಾಗಿ ಚಾಗನೂರಿನಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಾಧಾರವೆಂಬ ಗಂಡು ನದಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಗಂಡು ನದಿ ಎಂದಾಗ ನೆನಪಾಯ್ತು. ದೊಡ್ಡಮನೆಯ ಊಟದ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಾವು ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದೆವಲ್ಲಾ..ಅಗ ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಧಾರಾ ಮತ್ತು ನೇತ್ರಾವತಿಯ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವೆಲ್ಲಾ ನದಿಯನ್ನು ಹೆಣ್ಣಿನ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳಿದ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಧಾರಾ ಗಂಡಾಗಿದ್ದ; ತನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಪೂರ್ವ ಸುಂದರಿಯಾದ ನೇತ್ರಾವತಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಮಾರಧಾರನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅವಳ ಬಾಗು ಬಳುಕುವಿಕೆಗೆ, ಮಿಂಚಿನ ಸೆಳವಿಗೆ ಈತ ಮೋಹ ಪರವಶನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರೇಮೊತ್ಕಂಠಿತನಾದ ಆತ ಅವಳ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಯೂರಿ ತನ್ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವಿಯಾ? ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಆಕೆ ಕೊರಳು ಕೊಂಕಿಸಿ, ಆತನನ್ನು ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ ’ ನಿನ್ನಂತಹ ಮುದ್ದಣ [ಮೊಡವೆ]ದ ಮುಖವುಳ್ಳವನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲಾರೆ’ ಎಂದು ರಭಸದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಬಿಟ್ಟಳಂತೆ. [ಇಂದಿಗೂ ಕುಮಾರಧಾರ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಗಳೇ ಜಾಸ್ತಿ ಇವೆ.] ಮುಂದೆ ಅವಳು ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ ಪಿತ ಶಿವನಿಗೆ ಅಭಿಶೇಕ ಜಲವಾದರೆ,  ಅವಳಿಂದ ಅವಮಾನಿತನಾದ ಕುಮಾರಧಾರ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಕುಕ್ಕೇಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ ಪಿತನ ಮಗ ದೇವಸೇನಾನಿಯ ಪಾದವನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಏನಾದರೇನು ಕುಮಾರಧಾರನಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಮರೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆತ ನೇತ್ರಾವತಿಯ ಸಮಾನಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಾ ತನ್ನತನವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸುಮಾರು ಅರುವತ್ತು ಮೈಲಿ ಹರಿದು ಬಂದು ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನೇತ್ರಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ಅಖಂಡ ನೇತ್ರಾವತಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಗ ಹೊಂದುತ್ತಾಳೆ.

ಅಜ್ಜಿ ಅಂದು ಹೇಳಿದ ಆ ಕಥೆಯಲ್ಲಿನ ಆ ಉತ್ಕಟ ಪ್ರೇಮಿ ಕುಮಾರಧಾರಾ ನನ್ನ ಚಿತ್ತ ಭಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿ ಉಳಿದು ನನ್ನನ್ನು ಬೇಟಿಯಾದ ಪ್ರತಿ ಗಂಡಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅವನನ್ನೇ ಹುಡುಕುವ ಒಬ್ಸೇಷನ್ ಆಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿರಬೇಕು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನೈಲ್ ನದಿಯ ದಡಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ಐರ್ವಿನ್ ಸ್ಟೊನ್ ನನ್ನ ಎದೆಯ ಕೊಳವನ್ಯಾಕೆ ಕಲಕುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.?

ಅರೇ ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನೂ ನಾನು ಇದುವರೆಗೂ ನಿಮಗೆ ಹೇಳಲೇ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ. ನನ್ನ ಹೆಸರು ಶಾಂಭವಿ. ನನ್ನ ತಮ್ಮನ ಹೆಸರು ಗೌರಿಶಂಕರ. ಅಮ್ಮ ತನ್ನ ಹದಿನೇಳನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದಳು. ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದ ಐದು ವರಷಗಳ ನಂತರ ನನ್ನ ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟಿದ. ಅದೂ ತನ್ನಪ್ಪ ಸತ್ತ ದಿನವೇ, ನಿಗದಿತ ಸಮಯದ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಮೊದಲೇ ನಾಗೂರಿನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಗತಿ ಗೋತ್ರ ಇಲ್ಲದವನಂತೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹಿಂದೆಯೇ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.

. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸ್ವರ್ಣಲೇಖಾ ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಹೇಳಿದರೆ ಹೇಗೆ? ಅದೇ ಸರಿ ಅಲ್ವಾ? ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮನಸು ಹೀಗಿರಬಹುದು..ಹೀಗಿತ್ತೇನೋ…ಎಂದು ಹೊರಗೆ ನಿಂತು ನಾವು ತರ್ಕಿಸಬಹುದು.ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಾರೆವು. ’ತಾನು ಸಾಯಬೇಕು ಸತ್ತು ಸ್ವರ್ಗ ಕಾಣಬೇಕು.’

’ ನನ್ನ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೇ ನಾನು ಸತ್ತು ಹೋದೆ’ ಇಷ್ಟು ಹೇಳಿದವಳೇ ಅವಳು ಎದುರಿಗಿದ್ದ ಅನುಪಮಳ ಮುಖ ನೋಡಿದಳು. ಅನುಪಮ ಅವಳ ಕ್ಲಾಸ್ ಮೇಟ್.  ಇಬ್ಬರು ಪ್ರೈಮರಿಯಿಂದ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ತನಕ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಓದಿದವರು.ಅವಳದು ಇನ್ನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಕತೆ. ಅದನ್ನು ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಮುಂದೆ ಹೇಳುವೆ ಈಗ ಅವಳು ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಗೆಳತಿಯನ್ನು ನೋಡಲೆಂದೇ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ತನ್ನ ತವರೂರಿಗೆ-ತವರು ಮನೆಗಲ್ಲ- ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ.

’ ಅಪ್ಪ ತೀರಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ನಾನು ರತ್ನಾಪುರಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಬರಬೇಕಾಯ್ತು.’

’ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಿದ್ದೆ?’

’ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ. ಅಪ್ಪ ನನ್ನನ್ನೂ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಈ ಊರಿನ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕವೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಬೆಳೆಸಿಬಿಟ್ಟರು. ನಮಗೊಂದು ಮನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು. ಶಾಂಭವಿ ಮತ್ತು ಗೌರಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಬಿಟ್ಟರು. ರಾಜೆಗೂ ನಾವಿಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.’

’ಮತ್ತೆ ಯಾವಾಗ ನೀನಿಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದೆ?’

’ ಅಪ್ಪ ಸಡನ್ನಾಗಿ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಅಮ್ಮ ಒಂಟಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟರು. ಹಾಗಾಗಿ ನಾನಿಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದೆ. ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತಲ್ಲಾ. ಆಗ ಬಂದವನೇ ಕರುಣಾಕರ’

”ಕರುಣಾಕರ ಯಾರು?’

’ ಅವನು ನಮ್ಮ ಆಸ್ತಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಂದ ರೈಟರ್.’

ಅಷ್ಟು ಹೇಳಿದವಳೇ ಸ್ವರ್ಣಲೇಖಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಮೌನ ತಾಳಿದಳು. ಆಮೇಲೆ ತನಗೆ ತಾನೇ ಎಂಬಂತೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದಳು.

’ ಆಗ ನನ್ನ ವಯಸ್ಸು ಮುವತ್ತೇಳು. ಒಂಟಿಯಾಗಿದ್ದೆ. ಅಸಾಯಕಳಾಗಿದ್ದೆ. ಅವಲಂಬನೆಯೊಂದು ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಇದೆಲ್ಲ ನಡೆದು ಹೋಯ್ತೇನೋ…’ ಎಂದವಳೇ ಅನುಪಮಳತ್ತ ತಿರುಗಿ ಅವಳ ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ’ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನಾನು ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ..’ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದವು….

%d bloggers like this: