ನಾವೆಲ್ಲ ಹೀಗಿದ್ದರೆ…ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೊರತೆಯೆಲ್ಲಿ?

ಮಮತಾ ದೇವ

ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ವಾಹಿನಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ  ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಲೇಖಕಿ ಸುಧಾ ಮೂರ್ತಿಯವರ ಸಂದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಕೃತಕತೆಯ ಲೇಪವಿಲ್ಲದೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸರಳ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸುಧಾ ಮೂರ್ತಿಯವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಎಷ್ಟೊಂದು ಮಹತ್ವದ್ದು ಅನ್ನಿಸಿತು. “ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ, ಗೌರವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದ ಬಿರುಕಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. ಪತಿ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ, ಗೌರವ ಇದ್ದರೆ ಸಾಧನೆಗೆ ಏನೂ ತೊಂದರೆಯಾಗದು. ನಮ್ಮದು ಅಂತಹ ದಾಂಪತ್ಯ. ನಾನು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಲು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆ. ನಾವು  ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವಿಸುತ್ತೇವೆ.” ಹೀಗೆನ್ನುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಮಧುರ ದಾಂಪತ್ಯದ ಗುಟ್ಟನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟರು. ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. ಆದಷ್ಟು ಇವರ ಎಲ್ಲ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಬೇಕೆನ್ನಿತು. ಆದರೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊನ್ನೆ ಪುಸ್ತಕದ ಮಳಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ಪುಸ್ತಕ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಬಹಳ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು. ಬೇಸಗೆಯ ಧಗೆ ಬೇರೆ..ನೋಡುವಾಗ ಯಾವುದೋ ತಣ್ಣನೆ ಪೇಯದ ಗ್ಲಾಸುಗಳಿರುವ ಚಿತ್ರ! ಸುಧಾ ಮೂರ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು. ಇದು ಅಡುಗೆ ಪುಸ್ತಕವಲ್ಲವೆಂಬುದು ಖಚಿತವಾಯಿತು. ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನೋಡಿದರೆ, ಅದೊಂದು ೨೩ ವಾಸ್ತವ ಕತೆಗಳ ಅಪರೂಪದ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯ, ಉದಾತ್ತ ಚಿಂತನೆಗಳಿರುವ ಪುಸ್ತಕ. ಖರೀದಿಸಿ ಓದತೊಡಗಿದೆ. ಬೇಸಗೆಯ ಬೇಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಮನ ತಂಪೆನಿಸಿತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕತೆಯೂ ಸತ್ಯ ಕತೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಓದಿದೆ. ಸುಲಭವಾಗಿ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಈ ಆಂಗ್ಲ ಕೃತಿ ಡಾ. ಸುಧಾ ಮೂರ್ತಿಯವರ ೨೪ನೇ ಕೃತಿ. ಎಲ್ಲ ವಯಸ್ಸಿನವರೂ ಓದಬಹುದಾದ ಪುಸ್ತಕ “ದ ಡೇ ಐ ಸ್ಟಾಪ್ಡ್ ಡ್ರಿಂಕಿಂಗ್ ಮಿಲ್ಕ್”.

ನನಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕತೆ ಓದುವಾಗ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ, ಟಿಕೆಟ್ ರಹಿತವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತ, ಹೊರ ದಬ್ಬಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಅನಾಥ ಹುಡುಗಿ, ತಂದೆಯ ನಿಧನವಾದ ವಾರದ ನಂತರ ಮಲತಾಯಿಯ ಹಿಂಸೆ ತಡೆಯಲಾಗದೇ ಮನೆಬಿಟ್ಟು ಬಂದ ಚಿತ್ರಾಳಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ತೆಗೆದು ಮುಂಬಯಿಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನವರೆಗೆ ಕರೆತಂದು ಸುಧಾ ಮೂರ್ತಿಯವರು ತೋರಿಸಿದ ಮಾನವೀಯತೆ, ಅವಳಿಗೆ ಊಟ ನೀಡಿ, ಅವಳ ಮೇಲಿರುವ ಹೊಡೆತದ, ರಕ್ತದ ಕಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವಳ ಕತೆ ಕೇಳಿ ನೊಂದು, ಅವಳನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕರೆತಂದ ಮೇಲೆಯೂ ಕೈಬಿಡದೇ, ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಆಲೋಚಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಆತಂಕವಿದ್ದರೂ ತೋರ್ಪಡಿಸದೆ ಚಿತ್ರಾಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರಿತು ಅವಳಿಗಾಗಿ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ, ವಸತಿ, ಊಟ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನೀಡಿ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗೌರವ  ಮೂಡಿಸಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಚಿತ್ರಾ ಸಹಾ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಮರೆಯದೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಿತು, ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿ, ಪ್ರಥಮ ಸಂಬಳ ಬಂದಾಗ ಸುಧಾ ಅವರಿಗೆ ಸೀರೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟು, ವಸತಿ ನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಸಲಹಿದ ವಾರ್ಡನ್  ಅಕ್ಕ  ಹಾಗೂ ಕೆಲಸದವರಿಗೂ ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡಿ ಪ್ರೀತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು,  ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೃತಜ್ಞತಾ ಭಾವಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ. ನಂತರ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿದರೂ ಮರೆಯದೇ ಸುಧಾ ಮೂರ್ತಿಯವರನ್ನು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ತನ್ನ ಬಾಳ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಲಿರುವ ವಿದೇಶಿ ಹುಡುಗನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ, ಇಬ್ಬರೂ ಪಾದ ಮುಟ್ಟಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸುದ್ದಿ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಸುಧಾರ ಹೋಟೆಲ್ ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಸುವುದು, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾಮೂರ್ತಿಯವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತ ಅವರನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, “ಮ್ಯಾಡಂ, ನೀವು ಆ ದಿನ ನನಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ತೆಗೆಸಿ ಬಾಂಬೆಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕರೆತಂದು ಸಲಹದೇ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ.. ಅನಾಥಳಾಗುತ್ತಿದ್ದೆ, ಭಿಕ್ಷುಕಿ, ಇಲ್ಲವೇ ವೇಶ್ಯೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಾನು ಈ ರೀತಿ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ” ಎನ್ನುವ ಮಾತುಗಳು ಮನ ಕಲಕುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ಸುಧಾ ಅವರು, “ಇದರಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇನಿಲ್ಲ..ನಿನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ನಿನ್ನ ಶ್ರಮದಿಂದಲೇ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ” ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಗುಣವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಇವರ ಜೀವನಾನುಭವಗಳು ಜೀವನವನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕತೆಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಜನರಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕರಿಸಲು, ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ. ಎರಡನೇ ಕಥೆ “ರಹಮಾನನ ಅವ್ವ” ಓದುವಾಗ ಹೀಗೂ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹೀಗೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬಾಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂಬ ಅಚ್ಚರಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ರಹಮಾನ್ ಹುಟ್ಟಿದಾಗಲೇ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಹಿಂದೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುಸಲ್ಮಾನನಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ತನಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಕ್ಕಿದ ನಂತರ ಮುಸ್ಲಿಂ ಹುಡುಗಿಯನ್ನೇ ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಸಲಹಿದ ಕಾಶೀಬಾಯಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಅವ್ವನೆಂದು, ಅವರ ಮಗಳು ಉಷ ತನ್ನಕ್ಕನೆಂದು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು, ಅವರು ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದು, ರಹಮಾನ್ ಮನೆಗೆ ಪಂಚಮಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಅವನ ಸಾಕುತಾಯಿಯ ಮಗಳು ಉಷ ಬಂದಿರುವುದು, ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ದೇವರ ಫೋಟೋ ಹಾಗೂ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಮೆಕ್ಕಾದ ಚಿತ್ರವಿರುವುದು, ಸುಧಾ ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆಯುವುದು ನಿಜವಾಗಿ ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯೆನಿಸುತ್ತದೆ.

ಒರಿಸ್ಸಾದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಶಾಲೆ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ವಿಪರೀತ ಮಳೆಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಸುಧಾ ಮೂರ್ತಿ ಹತ್ತಿರದ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಏನಾದರೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡಾಗ, ಬಡವರ ಆತಿಥ್ಯ ಸ್ವೀಕರಿಸದೇ ಇದ್ದರೆ ಬೇಸರವಾದೀತೆಂದು ಟೀ ಕುಡಿಯುತ್ತೀರಾ ಎಂದು ಕೇಳುವಾಗ ಬೇಡವೆಂದು, ಹಾಲು ಆಗಬಹುದೇ ಎಂದಾಗ ಆಗಬಹುದೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯಾಕೆ ತನ್ನ ಪತಿಯೊಡನೆ  ಮಗುವಿನ ಪಾಲಿನ ಒಂದು ಲೋಟ ಹಾಲು ಮಾತ್ರವಿದೆಯಲ್ಲ. ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಂಡತಿಯ ಬಳಿ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು ಸೇರಿಸಿ ಬಿಸಿಮಾಡಿಸಿ ಮನೆಯಾತ ಕುಡಿಯಲು ಮಗುವಿನ ಪಾಲಿನ ಹಾಲನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ ಕುಡಿಯಲಾರದೇ, ತನಗೆ ಇಂದು ಉಪವಾಸದ ದಿನ, ನೀರನ್ನಲ್ಲದೆ ಬೇರೇನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರೆ ಎಂದರೂ ಬಡತನವನ್ನು ನೋಡಿ ಬೇಸರದಿಂದ ನಂತರ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸುವ ಲೇಖಕಿಯ ಕಥೆ, ನಂತರ ಚರ್ಮದ ಕಾಯಿಲೆಯಿರುವ ಭಿಕ್ಷುಕರಿಗೆ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ನೀರು ಕಾಯಿಸಿ ನೀಡುವ ಗಂಗಾಳ ಕತೆ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಾಸಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಥೆಯೂ ಉತ್ತಮ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವೊಂದು ಕತೆ ನಿರಾಸೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಓದಲು ೨ ಲಕ್ಷ ಸಾಲದ ನೆರವು ಪಡೆದ ಪರಿಚಯದ ಹುಡುಗ ಐ‌ಐಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತು, ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ತುಂಬಾ ಹಣವಂತನಾದರೂ ಸಹಕರಿಸದವರನ್ನು ಗುರುತಿಸದೇ ಇರುವುದು, ಹಣ ಹಿಂದಿರುಗಿಸದೇ ಉಢಾಪೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು..(ತಮ್ಮ ತವರು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೊಮ್ಮಗ)ಲೇಖಕಿಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆಘಾತ ಉಂಟುಮಾಡಿ ವಂಶವಾಹಿಯಾಗಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಬರಬಹುದೇ ಹೊರತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಭಾವೈಕ್ಯತೆ ಬರಲಾರದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹಣವೇ ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರೀತಿ, ಪರಸ್ಪರ ಸಮಯ ಕೊಡುವಿಕೆ, ಮಾತು ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರೀತಿಯ ಕೊರತೆ ಹೇಗೆ ಸಿರಿವಂತರನ್ನೂ ಕಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಿಂಗಾಪೂರ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಕಂಪೆನಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಗಳು, ಹೆಂಡತಿ ಮಾತನಾಡಲು ಸಮಯ ಕೊಡದೇ ಇರುವುದು, ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾವಿರುವುದು ಇಂಜಿನಿಯರ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಜೀವನದ ಕತೆಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಅನುಭವಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ನೆಲದ ಬದುಕನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ (ಅಂಕಲ್ ಸ್ಯಾಮ್), ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬಹುದೆನ್ನುವ (ಶ್ರಾದ್ಧ) ಕಥೆಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಕಥೆಗಳು ಅಪಾತ್ರರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬಾರದೆಂಬ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಜನರು ಉಚಿತ ಸೇವೆಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸುಧಾ ಮೂರ್ತಿಯವರ ವಿಷಾದವೂ ಇದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳಿಂದಲೂ, ಕಡು ಬಡವರಿಂದಲೂ ಒಳಿತನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ, ಜೀವನದ ಪಾಠ ಕಲಿಯುವ, ತನಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಏನನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸದ ಕೊಡುಗೈ ದಾನಿ ಸುಧಾ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಸರಿ. ಅವರು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ೮ ಪಾಠಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೃತಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾ ಅವರು ದ.ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವಾಗ  ಅವರ ಕಾರಿನ ಚಾಲಕ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ನಾಯಕ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಸುಧಾ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ  ಅವರು ನಮ್ಮ ದೇಶದವರು, ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ ಎಂದಾಗ, ಅವನು ಅವರು ನಮ್ಮ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮಹಾತ್ಮರಾದವರು(ದ. ಆಫಿಕ್ರಾಗೆ ಬರುವಾಗ ಎಂ.ಕೆ. ಗಾಂಧಿಯಾಗಿದ್ದರು); ನಂತರ ನಮ್ಮಲ್ಲೂ ಹಲವಾರು ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೊಬ್ಬ ವಿಶ್ವನಾಯಕನೆನ್ನುವಾಗ ಲೇಖಕಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ನಿಜ, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ, ಬುದ್ಧ ಮೊದಲಾದವರು ತಮ್ಮ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಗಡಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಶ್ವನಾಯಕರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಕೆಲಸದ ನಿಮಿತ್ತ ಸಂಚರಿಸಿ,ಸಮಾಜ ಸೇವಾ ಕಳಕಳಿಯಿಂದ ಹಲವಾರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸ್ತರದ ಜನರ ಬದುಕನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡು, ಸಹಕರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವ ಪಡೆದ ಲೇಖಕಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ನಿಸ್ವಾರ್ಥವಾಗಿರುವ ಇಂತಹವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿ. ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುವ ಅಪರೂಪದ ಕೃತಿ.

ಆತ್ಮನಾಶದ ಕಥಾನಕಗಳು

ದೀಪಾ ಫಡ್ಕೆ

ಭಾರತೀಯ ಚಿಂತನೆಗಳ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಆತ್ಮ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಿಂತನೆಗಳಾಗಿರುವುದು. ಆತ್ಮದ ವಿಸ್ತೃತ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಮುಂದೆ ಭಾರತೀಯ ದಾರ್ಶನಿಕರು ಮಾನಸಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿದ್ದಂತೆ ವಾಸ್ತವ, ಸತ್ಯವೆನ್ನುವ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಆತ್ಮ ಎಂದರು. ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗಿರುವ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯೆಂದರು. ಇನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಸಾವು ಪ್ರತಿಜೀವಿಯ ಬಾಳಿನ ಎರಡು ಕೊನೆಗಳು. ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರತಿ ಜೀವಿ ಸಾವನ್ನು ಬಗಲಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹುಟ್ಟು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಾವನ್ನು ಕೆಲವು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಿಚ್ಛೆಯಂತೆ ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಒಂದು ವಿಧಾನ. ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಇಚ್ಛಾಮರಣವಾದರೂ ಇಚ್ಛಾಮರಣಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಮಾನ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಉದಾ; ಭೀಷ್ಮ ಇಚ್ಛಾಮರಣಿಯೆನ್ನುವುದು. ಭೀಷ್ಮನ ಮರಣ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದ ಮರಣ. ಹೀಗೆ, ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಎನ್ನುವ ನಿಸರ್ಗವಿರೋಧಿ ವಿಷಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾವ್ಯಗಳಾದ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ ಎನ್ನುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ದಿ. ಶ್ರೀ.ರ.ಭಿಡೆಯವರು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಕನ್ನಡೀಕರಿಸಿದ್ದು ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರು.

ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನ ನೂರಾರು ಭಾವನೆಗಳ ಅನಾವರಣ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ. ಇವೆರಡು ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದವನು ಸೋತ, ಸೋತವನು ಗೆದ್ದ. ಈ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ನಾಯಕ, ನಾಯಕಿಯರಲ್ಲದೆ ಅದೆಷ್ಟು ಜನ ಸತ್ತು ಬದುಕಿದರು, ಬದುಕಿ ಸತ್ತರು ಅನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಅವಲೋಕನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ವಿಷಯ. ಭಿಡೆಯವರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ -ಅನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವೆನ್ನುವಂತೆ ಆತ್ಮನಾಶ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗೋದು ಆತ್ಮ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿ. ಸಾವನ್ನೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ನೋಡಬಯಸುವವರು ನಾವು ಭಾರತೀಯರು, ಎಷ್ಟೆಂದರೂ ನಮ್ಮದು ಆತ್ಮಚೈತನ್ಯಭರಿತ ಬದುಕಲ್ಲವೇ.

ಭಿಡೆಯವರು, “ಸ್ವಾತಂತ್ರವೀರ ಸಾವರ್‍ಕರ್ ಅವರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸಮರ್ಪಣೆ ಪದಗಳ ಅರ್ಥವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ತುಂಬ ಅಸಮಾಧಾನ, ಸೇಡಿನ ತೀವ್ರವಾದ ಅರಿವು, ಸಂಕಟಗಳ ಬೇಸರ, ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿ ಬಾಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಭಾವನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅತೀ ಅತೃಪ್ತವಾದ ಮನಃಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ತೀವ್ರ ಭಾವಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಜೀವ ತೆರುವವರ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕಾರ್‍ಯ, ಗುರಿ, ಉದ್ದೇಶ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯಲ್ಲೂ ಪೂರ್ತಿಗೊಂಡಿದೆಯೆಂಬ ಕೃತಕೃತ್ಯತೆಯ ಭಾವನೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಐಹಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತುಂಬು ಹರ್ಷದಿಂದ ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸುವವರ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಆತ್ಮಸಮರ್ಪಣೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಎಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬದುಕನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಬಗೆಯಲ್ಲೂ.

ಇಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಉದ್ದೇಶ, ಆತ್ಮನಾಶ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ, ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶ, ಸತಿ, ಜೋಹರ, ಸಂಲೇಖನಾ, ಸಾಮೂಹಿಕ ಆತ್ಮನಾಶ(ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಮಡಿದ ವೀರಯೋಧರ ಪತ್ನಿಯರು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪುವುದು), ಸಂಜೀವನ ಸಮಾಧಿ, ಸದೇಹ ಪರಲೋಕಗಮನ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಿಗೆ ನೂರಾರು ವಿಧಾನಗಳು. ಸೀತೆ, ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ಪಾಂಡವರು, ಹನುಮಂತರಾದಿಯಾಗಿ ಪುಟ್ಟ ಪಾರಿವಾಳ ಜೋಡಿಯ ಆತ್ಮನಾಶದ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನೂ ಅವಲೋಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಸದೇಹ ಪರಲೋಕಗಮನವನ್ನು ಆತ್ಮನಾಶವೆನ್ನಲಾಗದು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಭಿಡೆಯವರು ಭಾರತೀಯರು ಹೇಗೆ ಆತ್ಮವನ್ನು ಒಂದು ಜೀವಂತಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ನೋಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶಕ್ತಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನೇ ಭಾರತೀಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೆನ್ನುವುದು. ಆತ್ಮನಾಶಕ್ಕೂ ಸಂಕಲ್ಪದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ರ.ಭಿಡೆಯವರು ಸೀತೆಯ ಆತ್ಮನಾಶವನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೀತೆ, ಬಂದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ರಾಮನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡಳಾದರೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೀತೆ ಭೂಮಿತಾಯಿಯನ್ನು ಸೇರಿ ಆತ್ಮನಾಶ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಸಮಸ್ತ ಪುರುಷವರ್ಗದ ಶಂಕಾಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಲು ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಎಲ್ಲ ಆತ್ಮನಾಶದ ಕಥಾನಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡುವುದೆಂದರೆ ಸೀತೆಯ ವ್ಯಥೆ ಮತ್ತು ಪಾರಿವಾಳದ ಆತ್ಮನಾಶ. ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತದ ಆಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಭಿಡೆಯವರ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಬಹುದು.

ಚೌಟರ ‘ಅರ್ಧಸತ್ಯ: ಬಾಕಿ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ’

ದೀಪಾ ಫಡ್ಕೆ

“ಅರ್ಧಸತ್ಯ: ಬಾಕಿ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ”. ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆ. ಸುಮಾರು ೧೬೪ ಪುಟಗಳ ಸರಳ, ಸುಂದರ ನಿರೂಪಣೆಯ ಚಿಕ್ಕ, ಚೊಕ್ಕ ಕಾದಂಬರಿ.  ನಮ್ಮ ಪುರಾಣ, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಮುಟ್ಟಿದ್ದು ಬರೀ ಅರ್ಧಸತ್ಯವೇ; ಉಳಿದದ್ದು ನಮಗೆ ದಕ್ಕದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಉಳಿದರ್ಧವನ್ನು ಊಹಿಸಲಷ್ಟೇ ಅವಕಾಶ. ಮನುಷ್ಯ ಬದುಕಿನ ಮಿತಿಯಿದು. ಸಾವಿನ ನಂತರ ಏನು? ಅನ್ನುವಷ್ಟೇ ಊಹೆಗೆ ನಿಲುಕದ ವಿಷಯವಿದು. ಇಂತಹ ಅರ್ಧಸತ್ಯದ ಅರ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಡಿ.ಕೆ. ಚೌಟರು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ದೆಯ್ಯುವಿನ ಮೂಲಕ ಉಳಿದರ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯ, ಓಡಾಡಿದ ಸ್ಥಳಗಳು, ನೋಡಿದ ಜೀವನ ಎಲ್ಲವೂ ಮನಃಪಟಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮುದ್ರೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗಮನ ನೀಡುವ ವ್ಯವಧಾನವಿರದೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯವಯಸ್ಸು ಅಥವಾ ಒಂದು ಹಂತ ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಫೋಟೊ ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನೆಗೇಟಿವ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಿಂಟ್ ಹಾಕುವ ಮನಃಸ್ಥಿತಿ ಏರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಕಳೆದುಹೋದ ಅರ್ಧ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಮುಂದಿರುವ ಅರ್ಧಬದುಕಿನ ನಡುವೆ ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಎಚ್ಚರವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗಲೇ, ಆ ಕಳೆದ ಕಾಲದ ರೂಪಗಳೆಲ್ಲಾ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆನೇ ಆಪ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂಥದ್ದೆ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನ “ಅರ್ಧಸತ್ಯ: ಬಾಕಿ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ” ಕಾದಂಬರಿ.

ಒಬ್ಬ ದೆಯ್ಯು – ಒಬ್ಬ ಗಾರ್ಗಿ: ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡವರು. ದೆಯ್ಯು ಕಾದಂಬರಿಯ ನಿರೂಪಣಾಕಾರನಾದರೆ, ಗಾರ್ಗಿ ಆ ನಿರೂಪಣೆಯ ವಸ್ತುವಾದವಳು. ದೆಯ್ಯು ನಂಗೆ ಮಹಾಭಾರತದ ಸಂಜಯನಂತೆ ಕಾಣ್ತಾನೆ. ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಏನಪ್ಪಾ ಅಂದ್ರೆ ಸಂಜಯ, ಆಗ್ತಾ ಇರೋದನ್ನು ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ದೆಯ್ಯು ಆಗಿಹೋಗಿದ್ದನ್ನು ಪುನಃ ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸಿದ. ದೆಯ್ಯು ಸಂಜಯನಂತೆ ನಂಗೆ ಕಂಡ ಅಂದ ಕೂಡಲೇ ಕತೆಗಾರ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಂತೆ ಅಲ್ಲ, ಖಂಡಿತ ಅಲ್ಲ. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಒಳಗಣ್ಣು ಹೊರಗಣ್ಣು ಎರಡೂ ಕುರುಡಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಕತೆಗಾರನ ಒಳಗಣ್ಣು, ಹೊರಗಣ್ಣು ಎರಡೂ ಸತ್ಯದ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಆತ್ಮಶೋಧನೆಯಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿತ್ತು.

ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡು(ನಾನೂ ತುಳುನಾಡಿನವಳು) ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ನಾಡಲ್ಲ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೂ, ಪ್ರತಿ ಪಂಗಡಕ್ಕೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗೌರವವಿದೆ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಇವರಿಲ್ಲ, ಇವರಿಲ್ಲದೆ ಅವರಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕತೆಗಾರ ಚೌಟರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಒಡನಾಡಿ, ಆಪ್ತ, ದೆಯ್ಯು ಮುಗೇರನ ತಲೆತಲಾಂತರದಿಂದ ಬಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕಥೆ ಹೇಳಲು ಹೊರಟರೂ, ಅದು ಬರೀ ಮುಗೇರರ ಕಥೆಯಾಗದೆ ಗಾರ್ಗಿ ಅನ್ನುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹೆಣ್ಣೊಬ್ಬಳ ಸಂಘರ್ಷದ ಕಥೆಯಾಯಿತು. ಮುಗೇರರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಅಥವಾ ತುಳುನಾಡಿನ ಬಂಟ ಸಮುದಾಯದ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಮೂಲದಾಳುಗಳು. ಮುಗೇರ ಅನ್ನುವುದು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ. ಇವರು ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು-ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ತಲೆಮಾರಿಂದ ಗಡಿನಾಡು ಕುಂಬಳೆ, ಮಂಜೇಶ್ವರದ ವಾಸಿಗಳು. ದೆಯ್ಯು- ಮುಗೇರರ ಹಿರಿಯ ಮುಖಂಡ. ಕತೆಗಾರ ಚೌಟರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅವನು ಅಜ್ಜ ದೆಯ್ಯುವಾಗಿದ್ದ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ದೆಯ್ಯು ನಡೆದಾಡಿದ, ನೋಡಿದ, ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಕೇಳಿದ, ಪಾಡ್ದನದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊನಲಾಗಿ ಹರಿದ ಕಥೆ ಅರ್ಧಸತ್ಯ.  ಕಥೆಯ ನಾಯಕಿ, ಕಣ್ಣು-ಗಾರ್ಗಿ. ಗಾರ್ಗಿಯ ಸಂಘರ್ಷದ ಕಥೆಯಿದು. ಗಾರ್ಗಿಯ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಕಲ್ಪವಿತ್ತು. ಈ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಲೂ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂತಾಪ ಗಾರ್ಗಿಯ ಬದುಕಲ್ಲಾಗಿತ್ತು.

ಅರ್ಧಸತ್ಯದ ಕಥೆಯ ಸಣ್ಣ ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಕಡಂಬಾರು, ಅರಿಬೈಲು ಮಂಜೇಶ್ವರದ ಆಸುಪಾಸಿನ ಸ್ಥಳಗಳು. ಸಜ್ಜನ, ಸಾತ್ವಿಕ ಮನದ, ವೇದಶಾಸ್ತ್ರ ಪಾರಂಗತರಾದ ರಾಮಚಂದ್ರ ಕಡಮಣ್ಣಾಯರು ಊರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮನುಷ್ಯ. ಅವರಿಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಕೊಟ್ಟ ಮಾವ ಮಾಣಿಲತ್ತಾಯರೂ ಅಷ್ಟೇ ಯೋಗ್ಯ ಮನುಷ್ಯ. ಕಥಾನಾಯಕಿ ಗಾರ್ಗಿ ಕಡಮಣ್ಣಾಯರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ವಿದ್ಯಾ, ಬುದ್ಧಿ ಸಂಪನ್ನೆ. ಹತ್ತು ಹನ್ನೆರಡರ ಎಳವೆಯಲ್ಲೇ ತನ್ನ ವಯಸ್ಸಿನ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸರ್ವಗುಣ ಸಂಪನ್ನೆ. ವಿಧಿ ಅನ್ನುವುದೊಂದು ಇರುವುದಾದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಈ ಗುಣಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಮತ್ಸರವಾಗಿರಬೇಕು. ಗಾರ್ಗಿಯದು ಮೂಲಾನಕ್ಷತ್ರವೆನ್ನುವ ವಿಷಯ ಹೆತ್ತವರಿಗೆ ವಿಷವಾಗತೊಡಗಿತು. ಆ ಊರಿಗೊಬ್ಬ ಅರಸು, ಕುಂಬಳೆ ಅರಸು ಜಯಸಿಂಹ, ಈ ಸದ್ಗುಣಿ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಸೋತಿದ್ದ. ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ, ಅರಸು ಕ್ಷತ್ರಿಯ. ಅವನಿಗೊಬ್ಬ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾ ಪಾರಂಗತ ಕೇಶವ ತಂತ್ರಿ.

ಮೂಲಾನಕ್ಷತ್ರದ ಬೆಂಕಿಯೊಂದಿಗೆ, ಕಡಮಣ್ಣಾಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾಣಿಲತ್ತಾಯರ ಸಮಸ್ತ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸುಟ್ಟಿದ್ದು, ಗಾರ್ಗಿ, ವಿವಾಹಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಋತುಮತಿಯಾದ ವಿಷಯ. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಋತುಮತಿಯಾದ ಹೆಣ್ಣು ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಅಯೋಗ್ಯಳು, ಅಂತಹ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ ಕಾಡಿಗಟ್ಟುವ ಅನಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಯಿತ್ತು. ವೇದ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದ ಅತಿರಥ, ಮಹಾರಥರಾದ ಕಡಮಣ್ಣಾಯರು, ಮಾಣಿಲತ್ತಾಯರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಿಂದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಿದರೂ ಗಾರ್ಗಿಯ ಬದುಕುಳಿಸಲು ಆಗದೇ ಇದ್ದಾಗ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದದ್ದೇ ಕೇಶವ ತಂತ್ರಿ. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಅರಸು ಜಯಸಿಂಹನಿಗೆ ಆಸೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚಿಗುರಿತ್ತು. ಗಾರ್ಗಿಯನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರದ ನೆಪದಿಂದ ಕಾಡಿಗಟ್ಟಿದರೆ ತಾನು ಕರೆತಂದು ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿಯಾಗಿಸುವೆ ಎಂದು. ತಡೆಯದೆ ತಂತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮುಂದಿಟ್ಟರೆ, “ಈ ಕೂಸಿಗೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಏನು ಚಂಡಾಲನ ಮನೆ ಬೆಳಕಾಗುವ ಯೋಗ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ” -ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸನ ಕ್ರೂರ ನುಡಿ. ಭುಗಿಲೆದ್ದಿತು ಗಾರ್ಗಿಯ ಮನಸ್ಸು. ಹೆಣ್ಣಿನ ಬದುಕು ಮುಳುಗಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಧಿಕ್ಕಾರ ಕೂಗುತ್ತಾ ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ತಾನೇ ರೂಪಿಸುವ ಹಟ ತೊಟ್ಟು ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದು ಅಪ್ಪಟ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸಂಘರ್ಷ. ಮಹಾ ಪಂಡಿತ, ವೇದವಿದ್ಯಾ ಪಾರಂಗತ ಕೇಶವ ತಂತ್ರಿ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಅನಾಗರಿಕನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿ ಗಾರ್ಗಿ ಅವನ ಅಹಂಕಾರ ದಮನ ಮಾಡುವ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.

ಗಾರ್ಗಿ ಕಾಡಿನ ಪಾಲಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ಕಾಡಿಗೆ ತಳ್ಳಿದ್ದಲ್ಲ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಲ್ಲ. ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೀಗಳೆದು, ಮುಂದಿನ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ  ರಣ ವೀಳ್ಯ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಕಾಡಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ನಿಜವಾದ ಸಂಘರ್ಷ ಆರಂಭ. ಪುಟ್ಟ ಗಾರ್ಗಿ ಪ್ರೌಢೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಮೂಲದಾಳು ದೆಯ್ಯು ಮತ್ತವನ ಮಗ ಬಡಜ ಗಾರ್ಗಿಯ ನೆರಳಾಗಿ ಬಂದು, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಗ್ರಾಮದ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಮುಗೇರರ ಹುಡುಗರನ್ನು ಕತ್ತಿವರಸೆ, ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮರಾಗುವಂತೆ ಗಾರ್ಗಿ ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.  ಅಲ್ಲೊಂದು ಹೊಸ ಲೋಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿಯ ಹೊಸ ರೂಪಗಳ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಿ ಊರಿಗೆ ಮಾರಿಯಾಗಿ ಬಂದ ಬರಗಾಲವನ್ನು, ಆಹಾರ ಕ್ಷಾಮವನ್ನೂ ತನ್ನ ಕಾಡಿನೊಳಗಿರುವ ಗ್ರಾಮದೊಳಗೆ ನುಸುಳದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಹೊಸ ರಾಜ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆ ಮೂಡಿ ತಾನು ರಾಣಿಯಾಗದೆ ದೆಯ್ಯುವಿನ ಮಗ ಬಡಜನನ್ನು ಮುಗೇರರ ಅರಸನನ್ನಾಗಿಸಿದಳು ಗಾರ್ಗಿ. ಕೊನೆಗೂ ಗಾರ್ಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ.

ಈ ಪ್ರಪಂಚದ ನೀತಿಯೇ ಇದು. ಮಾಡಿದ್ದುಣ್ಣೋ ಮಹರಾಯ ಎಂಬಂತೆ, ಕೆಟ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಹೇಳಿದ್ದ ಕೇಶವ ತಂತ್ರಿ ಗುಣವಾಗದ ರೋಗ ತಗುಲಿಸಿಕೊಂಡು ಹುಚ್ಚನಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಒಳ್ಳೆತನಕ್ಕೆ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲವೆನ್ನಲು, ಗಾರ್ಗಿಯ ಸೋತ ಹೆತ್ತಪ್ಪ ಕಡಮಣ್ಣಾಯರು ದುಷ್ಟ ಕೇಶವ ತಂತ್ರಿಯ ಮಗಳನ್ನು ಸಾವಿನಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಿ ಸಾಕುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಗುರುತಿಸುವ ಯತ್ನವಾಗಬೇಕಷ್ಟೆ. ಮುಗೇರರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಉದಯವಾದಷ್ಟೇ ರಭಸದಿಂದ ಅವಸಾನವೂ ಆತು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದಲ್ಲವೇ? ಗಾರ್ಗಿ ಶಾಕ್ತಪರಂಪರೆಯ ವಿದ್ಯೆಗಾಗಿ ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ನಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ನನ್ನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸೋದೇ ಮನುಷ್ಯನ ವಿವಿಧ ಮನಸ್ಥಿತಿಗಳು. ಅಹಂಕಾರ, ಅಸಹಾಯಕತೆ, ಮೂರ್ಖತನ, ಸಜ್ಜನಿಕೆ, ದುಷ್ಟತನ, ಕ್ಷಮೆ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಎಲ್ಲವೂ…

ಕಾದಂಬರಿಯ ನಿರೂಪಣೆ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕು. ನಂಗೆ ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯವೆಂದರೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟ. ಅದೇ ನೇರ, ನಿರ್ಭೀತ ಬರವಣಿಗೆ ಚೌಟರದೂ. ಬಯಲಾಗುವ ಆಸೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ. ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೂ, ಯಾವುದನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅದು ಸಂಬಂಧಗಳಿರಬಹುದು, ಊರ ಪಂಚರಿರಬಹುದು ಎಲ್ಲರತ್ತಲೂ ತಮ್ಮ ಮಾತಿನ ಚಾಟಿ ನಯವಾಗಿ ಬೀಸಿದ್ದಾರೆ. ಯವುದೇ ಉತ್ಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಅಸಹಜವೆನ್ನಿಸುವ ಭಾವುಕತೆ ಇಲ್ಲ. ನಂಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಪ್ತವಾಗಲು ಕಾರಣ ಅದು ನನ್ನೂರಿನ ಕಥೆಯೆಂತಲೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆ ದಂಬೆನೀರು, ತೋಡು, ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ, ನೀರಾವರಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಲ್ಲವೂ ಪರಿಚಿತ. ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕತೆಗಾರ ಹೇಳಿರುವ ಊರ ಹಣ್ಣುಗಳಾದ ಕೊಟ್ಟೆಹಣ್ಣು, ವೈಲ್ಡ್ ಬೆರ್ರಿಯಾದ ಚೂರಿ ಮುಳ್ಳಿನ ಹಣ್ಣು, ನೆಕ್ಕರೆ ಮಾವು……ಒಂದೇ ಎರಡೇ. ಟಿಟೀ ಎಂದು ಕೂಗುವ ಟಿಟ್ಟಿಭ ಹಕ್ಕಿ, ಬಜಕೆರೆ ಹಕ್ಕಿ ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯ ನೆನಪಿಸಿತು. ತುಳುನಾಡಿನ ಪರಿಚಯ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಮಾಡಿಸಬೇಕೆಂದರೆ ಚೌಟರ ಅರ್ಧ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಿತ್ತಬೈಲು ಯಮುನಕ್ಕೆ ಓದಲು ನೀಡಬೇಕು. ಅಷ್ಟು ತುಳುನಾಡನ್ನು ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದೊಳ್ಳೆಯ ಸಂದೇಶ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಗಾರ್ಗಿಯ ಮೂಲಕ ಕತೆಗಾರ ನೀಡುವ ಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. “ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹಿಂಸೆಂದ ಕಟ್ಟಿದರೆ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ದಿನ ಬದುಕಲಾರದು. ದ್ವೇಷದ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಕೊಡಬೇಡಿ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸಮಾನರು. ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳು ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಕ್ಕು. ಜಾತಿಭೇದವಿಲ್ಲದ, ಲಿಂಗಭೇದವಿಲ್ಲದ ಸಮಾಜದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ”. ಇಂದಿಗೂ ಈ ಮಾತುಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ. ಯಾವುದೇ ಸಮಾಜವನ್ನು ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿದರೆ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ದಿನ ಬದುಕಲಾರದು.  ಯಾರಿಗೆ ಹೇಳೋಣ ಇದನ್ನು? ಕೇಳಬೇಕಾದ ಕಿವಿಗಳು ಕಿವುಡಾಗಿವೆ.

ಮುನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಡಾ.ನಾ.ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು “ನನ್ನ ಓದಿನ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಶಿರೋನಾಮೆಯ ಕಾದಂಬರಿ ಓದಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಕತೆಗಾರನೇ ಕತೆಯ ಪಾತ್ರವಾಗುವ ಅಪರೂಪದ ಕೃತಿಯಿದು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನದು ಇನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಮಿತಿ. ಈ ಮಿತಿಯಲ್ಲಂತೂ ನಾನು ಇಂತಹ ಆಕರ್ಷಕ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಕೃತಿ ಓದೇ ಇಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕತೆಗಾರ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಬರುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ನನಿಗನ್ನಿಸೋದು ಪ್ರತಿ ಕತೆಯಲ್ಲಿ, ಕವನದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಬಂದರೂ ಬಾರದಿದ್ದರೂ ಕೃತಿಕಾರನ ಸಣ್ಣ ಜೀವ ಕತೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು. ಎಷ್ಟೆಂದರೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನ್ನೋದು ಮನುಷ್ಯನ ಭಾವದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲವೇ.

ಚೌಟರು ಕತೆ ಮುಗಿಸಿ ಮೌನ ತಬ್ಬುತ್ತಾರೆ. ಕತೆ ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ನನ್ನದೂ ಒಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದೆಯ್ಯು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ಮುಗೇರರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅವನತಿ ಪಡೆಯಲು ಕಂಬಳೆ ಅರಸರಿಗೆ ನೆರವಾದ ಸೇನೆಯ ಮುಖ್ಯರಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಮನೆತನವೂ ಸೇರಿದೆ. ಅದೇ ಮನೆತನದ ಕುಡಿ ನೀವು.” ಹೀಗಂದ ದೆಯ್ಯುವಿನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅಸಹನೆಯಿತ್ತೆ? ತಿಳಿಯದು, ಅದೂ ಅರ್ಧ ಸತ್ಯವಾದೀತು ಹೇಳಿದರೆ. ಕತೆಗಾರ, ದೆಯ್ಯುವಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸದೆ ಅದುವರೆಗೂ ತನ್ನೆಲ್ಲ ಸವಾರಿಗಳಿಗೆ ಒಡನಾಡಿಯಾಗಿದ್ದವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಹೋಗುವ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮನದಲ್ಲಿ ದುಗುಡವಿತ್ತೇ? ಅವಮಾನವಿತ್ತೇ? ತಿಳಿಯದು. ಮತ್ತೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರು. ಗಾರ್ಗಿಯ ಸಂಘರ್ಷ ಕೇಳಿಯೋ? ಮುಗೇರರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಕಥೆ ಕೇಳಿಯೋ ಅಥವಾ ಪತನವಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಾನವ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿಯೋ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬರೀ ಮೌನ.

ನೆಟ್ಟಾರು ಅಜ್ಜ ಅನ್ನೋ ನಿರ್ವಚನ…

ದೀಪಾ ಫಡ್ಕೆ

ಕ್ಷ್ಮೀಶ ತೊಳ್ಪಾಡಿಯವರ “ಬೆಟ್ಟ ಮಹಮದನ ಬಳಿಗೆ ಬಾರದಿದ್ದರೆ”- ನಮ್ಮೊಡನೆಯೇ ಇದ್ದ ನೆಟ್ಟಾರು ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಕುಂಞಪ್ಪನವರ ಪರಸ್ಪರ ಧಾರಣದ ಗಾಥೆ. ಉದಯವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಂಕಣಗಳ ಗುಚ್ಛವಿದು. ಲೇಖಕ ತೊಳ್ಪಾಡಿ ಹಾಗೂ ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜನ ಬಹು ವರ್ಷಗಳ ಸಾಂಗತ್ಯದ ಫಲವಿದು. ಬೆಟ್ಟ ಮಹಮದನ……ಕೃತಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ.

betta

ಇದ್ದಷ್ಟು ಸಮಯ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಂದ “ಹುಚ್ಚ” ಎಂದು, ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಜನರಿಂದ “ಅವಧೂತ” ಎಂದೂ ಕರೆಸಿಕೊಂಡ ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜನಿಗೆ ನಾಮಕರಣವಾದ ಹೆಸರು, ಬೇರೆ ಯಾವ ಹೆಸರೂ ತಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಲ್ಲ ತಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಬದುಕಲ್ಲಿ ತಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಏನಾದ್ರೂ ಇದ್ರೆ ಅದು ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಕುಂಞಪ್ಪ ಮತ್ತು ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಕುಂಞಪ್ಪ. ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜನನ್ನು ನಾನೂ ಒಮ್ಮೆ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದೆ. ಓ, ಚಿತ್ಪಾವನರು, ಮುಂಡಾಜೆ ಕಡೆಯವರು. ನಾಟಕದ ರಂಗಣ್ಣ ಗೊತ್ತಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಕ್ಕಿದ್ದರು. ಇವರು  ಎಲ್ಲೂ ಪ್ರವಚನ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರ ಸಿಡಿ, ಕ್ಯಾಸೆಟ್ಟುಗಳು, ಪ್ರವಚನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇಲ್ಲ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ ತೊಳ್ಪಾಡಿಯವರು ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜನ “ನಾವು ಬಂದವರು”- ಈ “ಬಂದ” ಬದುಕಿನ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಜ್ಜನ ಬಾಯಿಂದ ಸತ್ಯ, ಸಂವಹನ, ಅಹಂಕಾರ, ತೋರಿಕೆ, ಹೊಳಹು, ಕುಶಲತೆ, ಸ್ವೀಕಾರ, ಸಂಭವ, ಅದು, ಅದೃಷ್ಟ, ಅಹಿಂಸೆ, ಶಕ್ತಿ ಮೊದಲಾದ ಶಬ್ದಗಳ ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಅರ್ಥದ ಸಿಪ್ಪೆ ತೆಗೆದು ಹಸಿಯಾದ ನಗ್ನರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಖುಷಿ ಕೊಟ್ಟ  ಅರ್ಥ ಅಹಂಕಾರದ್ದು. ರೋಗವೆಂದಿದ್ದಾರೆ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು. ಸಮಂಜಸವಾದ ಅರ್ಥ. ಇದೊಂದು ಔಷಧಿಯಿಲ್ಲದ, ಮನಸ್ಸಿನ ರೋಗ.

ಬೆಟ್ಟ ಮಹಮದನ…. ಆರಂಭವಾಗೋದು, ಬುದ್ಧನ ಭೂಮಿಸ್ಪರ್ಶಮುದ್ರಾ ಕಥೆಯಿಂದ. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರದು ಒಂದೊಂದು ಮುದ್ರೆ. ಈ ಮುದ್ರೆಗನುಗುಣವಾಗಿ ಮಂದಿರ ಮಸೀದಿ ಅನ್ನುವ ಗೋರಿ ಕಟ್ಟಿದರು ಎಲ್ಲರೂ, ಎಲ್ಲರೂ. ಮುದ್ರೆಯ ಉದ್ದೇಶ, ಅರ್ಥ ಗೋರಿಯೊಳಗೆ, ಅನರ್ಥ ಹೊರಗೆ ಆಗಿದ್ದಿಷ್ಟೇ. ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹುಟ್ಟಿನ ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜನ ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದು ಮುಸಲ್ಮಾನ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಕುಂಞಪ್ಪ.  ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿತ್ತು ಅವರಿಬ್ಬರದು ಒಂದೇ ಧರ್ಮವೆಂದು. ಬೆಳಕಿನ ಪಥದವರು. ಮತೀಯ ಮತ್ತು ಮತಿಯ ಅಹಂಕಾರದ ಉರುಳು ಬಿಗಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಉದಾಸೀನದಿಂದಿದ್ದರು. ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಉದಾಸೀನ ಮದ್ದಲ್ಲವೇ! ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದೀತು ಈ ಬದುಕು? ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗಿದೆ ಈ ಪ್ರಿವಿಲೇಜ್? ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬದುಕು. ಒಂದು ಅನಿವಾರ್‍ಯವಾದ ಆದರೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಸಂಸಾರದ ಬದುಕು; ಇನ್ನೊಂದು ಇಷ್ಟವಿರುವ ಆದರೆ ಅನಿವಾರ್‍ಯವಲ್ಲದ, ಈ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬೇಡದ ಸತ್ಯದ ಬದುಕು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಮ್ಮೆಯಾದ್ರೂ ಕಾಡುವ ಸತ್ಯವಿದು. ಮನುಷ್ಯ ಇವೆರಡರ ಮಧ್ಯೆ ಉಯ್ಯಾಲೆಯಾಡಿ ಆಡಿ… ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಮೂಲೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬೀಳೋದುಂಟು! ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜ ಈ ಇಷ್ಟವಿರುವ, ಅನಿವಾರ್‍ಯವಲ್ಲದ ಬದುಕನ್ನು ಹುಚ್ಚ ಅನ್ನುವ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ “ನಾವು ಬಂದವರು” ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡೇ ಇದ್ದವರು. ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅದೃಷ್ಟವಂತ.(ಈ ಅದೃಷ್ಟ ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಅದೃಷ್ಟವಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಅದೃಷ್ಟ)

ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬಲಾತ್ಕಾರ. ನಿಜ ಮನುಷ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತಾನಂದ್ರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಅಸಹಾಯಕ ಸ್ಥಿತಿ ಮೇಲೆ ಮಾಡುವ ಬಲಾತ್ಕಾರ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಬಲಾತ್ಕಾರ, ಕನಸನ್ನು ನನಸು ಮಾಡುವ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಬಲಾತ್ಕಾರ…. “ಸೆರೆನಿಟಿ” ಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ. ಮತ, ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲಿನ ಬಲಾತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಜಸ್ಟ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಸಮಾಜ.

ಈ ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಜಾತಿ, ಪಂಥಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅನುಭಾವಿಗಳು, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಗಿಹೋದರು. ಅವರೆಲ್ಲ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಪಂಥ, ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಹೋದರು. ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜ ಅಂಥದ್ದು ಯಾವುದನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೂ ಒಬ್ಬ ಇದ್ದ ಎನ್ನವಂತೆ ಬದುಕಿದರು, ಹೀಗೂ ಬದುಕಬಹುದು ಎನ್ನುವಂತೆ ಬದುಕಿದರು. ಹೀಗೂ ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಬಹುದು ಎನ್ನುವಂತೆ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಕುಂಞಪ್ಪನವರನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡರು. ಸತ್ಯದ ಪ್ರತಿಫಲನ. ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜ ಮತ್ತು ಕುಂಞಪ್ಪನವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು “ಫನಾ” ಆಗಿದ್ದರು.

ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮವೂ ಗಾಬರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ ಕತೆಗಾರ “ನನ್ನನ್ನು ನನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡಿ” ಅಂದದ್ದು ಉದಹರಿಸಬಹುದು. ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಸತ್ಯ ದರ್ಶನವಾದಾಗ. ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಸಹವಾಸವೇ ಅಂತಹುದು, ವ್ಯೂಹದೊಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಂತೆ. ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹವಿದ್ದಂತೆ. ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನಿಗೆ ದಕ್ಕಬಹುದು ಅಷ್ಟೆ. ಮನಸ್ಸು ಅಭಿಮನ್ಯು ಇಲ್ಲಿ. ಮನಸ್ಸಿನ ಕೊಳಕು ವಿಕಾರಗಳ ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು, ಸತ್ಯ, ಹೊಳಹು, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮುಂತಾದವು ಘಾತಿಸಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದುಷ್ಟರು ಸೇರಿ ಅಭಿಮನ್ಯುವನ್ನು ಹತ ಮಾಡಿದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ದುಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞೆ ನಾಶ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅಜ್ಜ ಸ್ವತಂತ್ರ ಎಂದರು. ನಿಜಕ್ಕೂ ಸ್ವತಂತ್ರನಾದವನು ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಂಬಬಲ್ಲ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದರು. ಹೊರಗಣ್ಣಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ವತಂತ್ರರು. ಒಳಗಿನಿಂದ ಅಷ್ಟೇ ಪರತಂತ್ರರು. ಯಾರಿಗೂ ಯಾರ ಮೇಲೂ ವಿಶ್ವಾಸವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ “ನಾನು” ಅಧೀನರು. ಕಬೀರನ ದೋಹಾ ಒಂದಿದೆ: “ಜಬ್ ಮೈ ಥಾ ತಬ್ ಹರಿ ನಹೀ, ಜಬ್ ಹರಿ ಹೈ ಮೈ ನಹಿ”(ನಾನು ಇದ್ದಾಗ ಹರಿ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಹರಿ ಇದ್ದಾಗ ನಾನು ಇರಲಿಲ್ಲ). ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಾನು ಇಷ್ಟ. ಹರಿಯನ್ನು ಒದ್ದೋಡಿಸಿದವರು ನಾವೆಲ್ಲಾ. ಅಜ್ಜನ ನಾನು, ನೀನು ಯಾರು…ಹೊಳೆ ನೀರು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ…..ಸುಂದರವಾಗಿ, ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

“ವಿಠಲ ಮತ್ತು ದಾಸ”, ಯಾರು ಯಾರ ದಾಸ? ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಎರಡೂ ಖುಕೊಡುತ್ತವೆ. ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಅಂತಹದು. ಶುಷ್ಕವೆನಿಸದ, ತಂಪೆರೆಯುವ ಪ್ರಪಂಚ. ನಿರಾಳವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಿಸುತ್ತದೆ ಅದು. ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ರೋಗ(ಅಹಂಕಾರ)ವಿಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ರೋಗ ತಗುಲಿದರೂ ದಾಸರ ಗೋಪಾಳಬುಟ್ಟಿ ತುಂಬಾ ಔಷಧಿಗಳು. ತೊಳ್ಪಾಡಿಯವರದ್ದು ಒಂದೊಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಯೋಗ, ಬೆಳಕು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗ. ಈ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಟೀಕೆ, ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಳು ಬಾಧಿಸವು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮವೇ ಹಾಗೆ. ಬೆಳಕು ತೋರಿಸಿದವ, ಬೆಳಕು ನೋಡಿದವ ಇಬ್ಬರಿಗಿಂತಲೂ ಬೆಳಕೇ ದೊಡ್ಡದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಬೆಟ್ಟ ಮಹನದನ….ಪುನ: ಓದಿಸಲೂಬಹುದು. ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಕುಂಞಪ್ಪನವರ ಪತ್ನಿಯ ಅಸಮಾಧಾನ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಿದ ತೊಳ್ಪಾಡಿಯವರು ನೆಟ್ಟಾರಜ್ಜನ ಪತ್ನಿಯ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬಿಂಬಿಸದೇ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಮೌನಕ್ಕೆ ನೂರಾರು ಅರ್ಥಗಳು. ಈ ಭೂಮಿ ತುಂಬಾ ಅಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಝಾಂತಿಪ್ಪೆಯರೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳ ಟಿ-ಶರ್ಟ್

ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳ ಟಿ-ಶರ್ಟ್

ತಸ್ಲಿಮಾ ನಸ್ರೀನ್ ಟ್ವಿಟ್ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರ.

Image

ಸೀಮೆಯಿಲ್ಲದ ನಿಸ್ಸೀಮಂಗೊಲಿದೆ…

“ಸಾವಿಲ್ಲದ ಕೇಡಿಲ್ಲದ ರೂಹಿಲ್ಲದ ಚೆಲುವಂಗೆ ನಾನೊಲಿದೆ
ಎಡೆಯಿಲ್ಲದ ಕಡೆಯಿಲ್ಲದ ತೆರಹಿಲ್ಲದ ಕುರುಹಿಲ್ಲದ
ಚೆಲುವಂಗೆ ನಾನೊಲಿದೆ ಎಲೆ ಅವ್ವಗಳಿರಾ!
ಭವವಿಲ್ಲದ ಭಯವಿಲ್ಲದ ನಿರ್ಭಯ ಚೆಲುವಂಗೊಲಿದೆ ನಾನು.
ಸೀಮೆಯಿಲ್ಲದ ನಿಸ್ಸೀಮಂಗೊಲಿದೆ ನಾನು.
ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನೆಂಬ ಗಂಡಂಗೆ
ಮಿಗೆ ಮಿಗೆ ಒಲಿದೆ ಎಲೆ ಅವ್ವಗಳಿರಾ!”

%d bloggers like this: