ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಲಾರೆ..!

ಮಮತಾ ದೇವ

ಇಂದಿನ ಸೊಬಗನ್ನು ಸವಿಯುವ ಹೊತ್ತು..
ನೆನಪಾಗದಿರಲಿ ಹಳೆಯ ಕನಸುಗಳು ಕ್ಷಣ ಹೊತ್ತೂ..

ಅಂದು ಹೆಣೆದ ಗೊಂದಲದ ಬಲೆಯೇಕೆ ಇಂದು ?
ನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಕಡೆಗಿರಲು ಪ್ರಬಲ ಗುರಿ ಇಂದು.

ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಲಾರೆ ಮಣ್ಣುಗೂಡಿದ ಕನಸುಗಳ ಪರಿಧಿ
ಚಿಂತಿಸದೆ ಸಾಗುತಿಹೆ ಭವ್ಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಹೊಸ ಹಾದಿ !

ಆ ದಟ್ಟ ಕತ್ತಲಿನ ದಾರಿಯನ್ನರಸಿ ಹೋಗುವುದೇ ವ್ಯರ್ಥ..
ಹೊಂಗಿರಣ ತುಂಬಿರುವೀ ಅಮೂಲ್ಯ ಕ್ಷಣಗಳೇ ಪರಮಾರ್ಥ.

ವಾಸ್ತವವೇ ಅಭಿಜಾತವಾಗಿರಲು ಹಳೆಯ ಕಹಿಯೇಕೆ ಬೇಕು ?
ಹೊಸ ಕನಸುಗಳು ಆವರಿಸಿರಲು..ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡುವುದೇಕೆ ಬೇಕು..?

ಸಮುದ್ರದೊಡನೆ ನೆಂಟಸ್ತಿಕೆಯಾದರೂ. . .

ದೀಪಾ ಹಿರೇಗುತ್ತಿ

ಸುಕಿನ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗೇ ಎದ್ದು
ಕುಪ್ಪಸವಿಲ್ಲದ ನಡುಗುವ ಎದೆಯಲಿ
ಗದ್ದೆಯಂಚಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ನಡೆದುಹೋಗುತ್ತಾರೆ
ಮಗನ ಸಿಂಬಳ ತೆಗೆವಷ್ಟೇ
ಜತನವಾಗಿ ಗಿಡದಿಂದ
ತರಕಾರಿ ಬಿಡಿಸಿ
ಪಾಟೀಚೀಲಕ್ಕೆ ಪುಸ್ತಕ ತುಂಬಿದಷ್ಟೇ
ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಮೂಟೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. . .

ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕ್ರೂರ ಬರಗಾಲದಲ್ಲೋ
ಬೇಂದ್ರೆ ಮಾಸ್ತರರ ಒಕ್ಕಲಗೇರಿಯಲ್ಲೋ
ಮಕ್ಕಳ ಮಾರುವ ಅಮ್ಮಂದಿರಂತೆ
ಏಜೆಂಟರು ಹೇಳಿದ ರೇಟಿಗೆ
ತಮ್ಮ ತರಕಾರಿ ಚೀಲ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು
ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಚೌಕಾಶಿ ಮಾಡಲಾಗದ್ದಕ್ಕೆ
ನಿಡುಸುಯ್ಯುತ್ತ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ
ಶಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. .

“ಗೋಕರ್ಣದ ಸ್ಪೆಷಲ್ ತರಕಾರಿ”
ಚೀಟಿ ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡ
ಬೆಂಡೆ ಬದನೆ ಬಸಲೆ ಎಲ್ಲವೂ
ನೂರಾರು ಮೈಲು ಸಾಗಿ
ಉಳ್ಳವರ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ
ಪರಿಮಳ ಬೀರುತ್ತ ಉಣ್ಣುವವರನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿವೆ

ಗದ್ದೆಗೆ ಹೋಗಿ ತರಕಾರಿ ಗಿಡಗಳ
ಕಳೆ ಕಿತ್ತು ನೀರು ಹನಿಸಿ
ಸುಸ್ತಾಗಿದ್ದಾಳೆ ದೇವಮ್ಮ
ಗಂಜಿಯ ಜತೆ ನೆಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು
ಒಣಮೀನಿನ ಚೂರು ಸುಡಲು
ಕೆಂಡ ಕೆದಕುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. . .

ರಾಮನವಮಿಯಂದು…

ಅನುರಾಧಾ ಪಿ ಸಾಮಗ

ರಾಮಾ, ನೀನಿಂದು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿಬಿಟ್ಟೆ.
ನೇರ ಒಳಗಿಂದಲೇ ಉದಯಿಸಿಬಿಟ್ಟೆ.
ಪೂರಾ ಬದಲಾದ ರೂಪದಲಿ,
ನನದಲ್ಲದ ಚಿಂತನೆಯ ಬೀಜದಲಿ..

ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಲ್ಲ ನೀ ಬೆಳೆದದ್ದು,
ಸಮಷ್ಟಿಯ ಮುಕ್ತಿಮಾರ್ಗಕೆ ದೀಪ್ತಿಯಾಗಿ.
ಮಾದರಿಯಾಗೋ ಹಾದಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿಯಾಗಿ.
ತ್ಯಾಗಪಥಕೊಂದು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ.
ತಾಳ್ಮೆ-ಸಂಯಮ ರೂಪವೆತ್ತ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ.
ಚಂದಮಾಮನ ಬೇಡಿದ್ದೇ ಕೊನೆ,
ಮುಂದೆಂದೂ ನಿನ್ನ ಹಠಕಾಸ್ಪದವೇ ಇರಲಿಲ್ಲವೇನೋ.
ಜಗ ನಿನ್ನೆದುರು ಹಠವಿಟ್ಟದ್ದು,
ನೀ ಒಪ್ಪಿದ್ದು, ಮಣಿದದ್ದು…
ಕೊನೆಗದು ಮಹಾತ್ಮನಾಗುವ ನಿನ್ನ
ತಂತ್ರವೆನಿಸಿದ್ದು….

ಪಿತೃವಾಕ್ಯಕೆ ಬಗ್ಗಿದ್ದು ನೀನಲ್ಲ,
ಬಗ್ಗಿಸಿದ್ದು ಪಿತನ ಹತಾಶೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ.
ಸೀತೆಗೆ ನಾರುಡಿಸಿದ್ದು ನೀನಲ್ಲ,
ಪತಿಭಕ್ತಿ ಮೆರೆವ ಅವಳ ಹಠಸಾಧನೆ.
ತಮ್ಮಗೂ ಬೇಕಿತ್ತು ಭ್ರಾತೃಪ್ರೇಮದ ಕಿರೀಟ,
ತ್ರೇತಾಯುಗಕೆ ರಾಮನ ಪರಮನಾಗಿಸುವ ಜಪ…
ಕಪಿಸೈನ್ಯದ ಬಲಮೆರೆಸೆ ಸೇತು ಕಟ್ಟಿಸಿದೆ,
ತಾಳ್ಮೆಬಲ ನಿರೂಪಣೆಗಷ್ಟು ವರುಷ ಏಕಾಂಗಿಯಾದೆ,
ನಿನಗಸಾಧ್ಯವೆಂದಲ್ಲ, ನೀ ಅವತಾರ ಪುರುಷ…
ತಾರೆಗಾಗಿ ಮರೆಯಾಗಿ ಗೆದ್ದಪವಾದ ಹೊತ್ತೆ
ತುಮುಲವಡಗಿಸಿ ತೋರಬೇಕಿತ್ತು ಸಮಚಿತ್ತ,
ಸಾಮಾನ್ಯನಲ್ಲವಲ್ಲಾ, ನೀನದೇ ಅವತಾರ ಪುರುಷ…

ಧರ್ಮ ಧರ್ಮವೆನುತಲೇ ವನದಿ ಕಳೆದ
ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರುಷದ ನಿನ್ನ ಯೌವ್ವನ
ಕಾಣಲೇ ಇಲ್ಲ ಜನಕೆ, ಮಹಾನ್ ಎನಿಸಿದ್ದು
ಸೀತೆಯ ತ್ಯಾಗ.
ಅದು ಮರುಗಿದ್ದು,
ಸೌಮಿತ್ರಿಯ ನಿಷ್ಠೆಗೆ,
ಹನುಮನ ಭಕ್ತಿಗೆ.
ಬೆರಗಾದದ್ದು ರಾವಣನ ಪೌರುಷಕೆ,
ಕಪಿಸೈನ್ಯದ ಸಾಹಸಕೆ.
ನಿನ್ನ ತ್ಯಾಗ ಅವತಾರದ ಹೆಸರಲಿ ನಗಣ್ಯ.

ಸೀತೆಯ ದೇಹಕೆ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆ,
ನೀ ವಿಧಿಸಿ ಕೆಳಗಿಳಿದದ್ದು, ಅವಳು ಗೆದ್ದು ಮೇಲೇರಿದ್ದು..
ನಿನ್ನತನ ಸುಟ್ಟದ್ದು, ನೀ ಸ್ವಂತದೆದುರು ಸೋತದ್ದು-
ಜಗ ಕಂಡಿಲ್ಲ, ನೀ ತೋರಿಲ್ಲ.
ರಾಜಧರ್ಮ ಪಾಲನೆಯ ಮೋಡಿ ಕವಿದಿತ್ತಲ್ಲಾ..
ಸೀತೆ ವನ ಸೇರಿದಳು,
ಬಸುರಿಗೆ ತುಂಬುವನದ ಆರೈಕೆ,
ತುಂಬುಮನದ ಹಾರೈಕೆ…
ತಪ್ಪೆಸಗಿಲ್ಲದ ನೆಮ್ಮದಿ…
ಹಾಗೂ ಭಾರವನತ್ತು ಕಳೆಯಬಲ್ಲಳು..
ನಿನಗೆ ರಾಜ್ಯಭಾರ, ಅರಮನೆವಾಸ…
ಸುತ್ತುಮುತ್ತೆಲ್ಲಾ ಟೀಕೆ, ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬಲು ತೀಕ್ಷ್ಣ..
ಜೈಕಾರದ ಸದ್ದು ಅಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಬಲು ಕ್ಷೀಣ…
ಸಡಿಲಾಗುವಂತಿಲ್ಲ, ಭೋರ್ಗರೆದು ಅಳುವಂತಿಲ್ಲ
ಸುಮ್ಮನಿರಬೇಕು..ನೀ ಅವತಾರಪುರುಷ.

ಸೀತೆ ಕೊನೆಗವನಿಯ ಮಡಿಲು ಹೊಕ್ಕಳು
ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಅದು ಅಂದದ್ದು, ನೀ ಕೊಂದೆ ಎಂದದ್ದು
ಮಾರ್ನುಡಿಯುತಿವೆ ಇಂದೂ ಎದೆಯಿಂದೆದೆಗೆ ಬಡಿದು…
ನೀ ಹೊಕ್ಕಿದ್ದೂ ಸರಯೂವಿನ ಮಡಿಲನೇ ಅಲ್ಲವೇ?
ಅವತಾರ ಪುರುಷನದು ಅವತಾರಸಮಾಪ್ತಿಯಷ್ಟೆಯೇ?!
ಎದೆಭಾರ ನಿನದೂ ಇದ್ದಿರಬಹುದು,
ತಪ್ಪಲ್ಲದ ತಪ್ಪೆಸಗುತಾ ನೀನೂ ಅತ್ತಿರಬಹುದು,
ಒಪ್ಪಲ್ಲದ ನಿರ್ಧಾರದಡಿ ಅಪ್ಪಚ್ಚಿಯಾಗಿರಬಹುದು,
ಪ್ರಶ್ನೆ- ಜೊತೆಗೊಂದಷ್ಟು ದೂರು ನನವೂ ಇವೆ,
ಇಂದವನು ಅಡಿಗಿಟ್ಟು, ನಿನ್ನ ಮೇಲಿಟ್ಟು ನೋಡುವಾಸೆ
ಈಗಷ್ಟೇ ಜನಿಸಿರುವೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸುವಾಸೆ…
ಸ್ವಲ್ಪ ತಿನಿಸಿ, ಕುಡಿಸಿ, ಆಡಿಸಿ, ಮಲಗಿಸಿ, ಮತ್ತೆಬ್ಬಿಸಿ,
ನಿನ್ನಂದ ಬರೀ ನಿನ್ನವತಾರದ ಚಂದಗಳ ಸವಿಯುವಾಸೆ…

ಅಪೂರ್ಣರಘುನಂದನ

ಹರವು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಗೌಡ

ಚಿಂತೆ ಸಂಪಿಗೆ ಮುಡಿದಳು
ರಾಮ ನಾಮದ ಘಾಟು ಗಮಲು ಒಡಲಲ್ಲಿ

ಗೆದ್ದವನಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾದಳು

ಗೆಲುವುದೊಂದೇ ಗೊತ್ತು ಅವಕ್ಕೆ

ವಿರಹ ತಣಿಸದ
ಮೋಹದ ಗಂಡನಾಗಿ ಉಳಿದ

ಯಾವುದೋ ಯುಗದಲ್ಲಿ
ಯಾರದೋ ಅಶೋಕವನದಲ್ಲಿ
ಯಾರಿಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸಿದಳು ಸೀತೆ..

ಲಂಕೇಶರ ‘ಅವ್ವ’ : ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಅವಿರತ ತೀವ್ರತೆ

ಎನಿಗ್ಮಾ ಪೋಸ್ಟ್

ನ್ನವ್ವ ಫಲವತ್ತಾದ ಕಪ್ಪು ನೆಲ
ಅಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಪತ್ರದ ಹರವು, ಬಿಳಿಯ ಹೂ ಹಬ್ಬ;
ಸುಟ್ಟಷ್ಟು ಕಸುವು, ನೊಂದಷ್ಟೂ ಹೂ ಹಣ್ಣು
ಮಕ್ಕಳೊದ್ದರೆ ಅವಳ ಅಂಗಾಂಗ ಪುಲಕ;
ಹೊತ್ತ ಬುಟ್ಟಿಯ ಇಟ್ಟು ನರಳಿ ಎವೆ ಮುಚ್ಚಿದಳು ತೆರೆಯದಂತೆ.

ಪಲ್ಲ ಜೋಳವ ಎತ್ತಿ ಅಪ್ಪನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿಸಿ ತೋಳ ಬಂದಿಯ ಗೆದ್ದು,
ಹೆಂಟೆಗೊಂಡು ಮೊಗೆ ನೀರು ಹಿಗ್ಗಿ;
ಮೆಣಸು, ಅವರೆ, ಜೋಳ, ತೊಗರಿಯ ಹೊಲವ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತು,
ಹೂವಲ್ಲಿ ಹೂವಾಗಿ, ಕಾಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಾಗಿ
ಹಸುರು ಗದ್ದೆಯ ನೋಡಿಕೊಂಡು,
ಯೌವನವ ಕಳೆದವಳು ಚಿಂದಿಯ ಸೀರೆ ಉಟ್ಟುಕೊಂಡು.

ಸತ್ತಳು ಈಕೆ:
ಬಾಗು ಬೆನ್ನಿನ ಮುದುಕಿಗೆಷ್ಟು ಪ್ರಾಯ?
ಎಷ್ಟುಗಾದಿಯ ಚಂದ್ರ, ಒಲೆಯೆದುರು ಹೋಳಿಗೆಯ ಸಂಭ್ರಮ?
ಎಷ್ಟು ಸಲ ಈ ಮುದುಕಿ ಅತ್ತಳು
ಕಾಸಿಗೆ, ಕೆಟ್ಟ ಪೈರಿಗೆ, ಸತ್ತ ಕರುವಿಗೆ;
ಎಷ್ಟು ಸಲ ಹುಡುಕುತ್ತ ಊರೂರು ಅಲೆದಳು
ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಮುದಿಯ ಎಮ್ಮೆಗೆ?

ಸತಿಸಾವಿತ್ರಿ, ಜಾನಕಿ, ಊರ್ಮಿಳೆಯಲ್ಲ;
ಚರಿತ್ರೆ ಪುಸ್ತಕದ ಶಾಂತ, ಶ್ವೇತ, ಗಂಭೀರೆಯಲ್ಲ;
ಗಾಂಧೀಜಿ, ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಸತಿಯರಂತಲ್ಲ;
ದೇವರ ಪೂಜಿಸಲಿಲ್ಲ; ಹರಿಕತೆ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ;
ಮುತ್ತೈದೆಯಾಗಿ ಕುಂಕುಮ ಕೂಡ ಇಡಲಿಲ್ಲ.

ಬನದ ಕರಡಿಯ ಹಾಗೆ
ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳ ಹೊತ್ತು
ಗಂಡನ್ನ ಸಾಕಿದಳು ಕಾಸು ಗಂಟಿಕ್ಕಿದಳು
ನೊಂದ ನಾಯಿಯ ಹಾಗೆ ಬೈದು, ಗೊಣಗಿ, ಗುದ್ದಾಡಿದಳು;

ಸಣ್ಣತನ, ಕೊಂಕು, ಕೆರೆದಾಟ ಕೋತಿಯ ಹಾಗೆ;
ಎಲ್ಲಕ್ಕೆ ಮನೆತನದ ಉದ್ಧಾರ ಸೂತ್ರ.
ಈಕೆ ಉರಿದೆದ್ದಾಳು
ಮಗ ಕೆಟ್ಟರೆ, ಗಂಡ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಹೋದಾಗ ಮಾತ್ರ.

ಬನದ ಕರಡಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಬೇಡ;
ನನ್ನವ್ವ ಬದುಕಿದ್ದು
ಕಾಳುಕಡ್ಡಿಗೆ, ದುಡಿತಕ್ಕೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ;
ಮೇಲೊಂದು ಸೂರು, ಅನ್ನ, ರೊಟ್ಟಿ, ಹಚಡಕ್ಕೆ;
ಸರೀಕರ ಎದುರು ತಲೆಯೆತ್ತಿ ನಡೆಯಲಿಕ್ಕೆ.

ಇವಳಿಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಕಣ್ಣೀರು;
ಹೆತ್ತದ್ದಕ್ಕೆ, ಸಾಕಿದ್ದಕ್ಕೆ; ಮಣ್ಣಲ್ಲಿ ಬದುಕಿ,
ಮನೆಯಿಂದ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ
ತಣ್ಣಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಲೇ ಹೊರಟು ಹೋದುದಕ್ಕೆ.

~

ಪಾರ್ವತಿದೇವಿ ಕೊಳೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ತನ್ನ ಮೈಯ ಬೆವರಿಂದಲೇ ಗೊಂಬೆ ಮಾಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ಜೀವ ಕೊಟ್ಟಳು; ಆತನೇ ಗಣಪತಿ ಎಂಬ ಕಥೆಯೊಂದು ಬರುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮನಸ್ಸು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ರೂಪಕಗೊಳಿಸಿರುವ ಬಗೆಗಿನ ಅನನ್ಯ ನಿದರ್ಶನ ಈ ಕಥೆ.

ಲಂಕೇಶರ “ಅವ್ವ” ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದಿಕೊಳ್ಳುವಾಗೆಲ್ಲ, ಈ ಕಥೆಯೊಳಗಿನ ನೆಲದ ಗುಣವೇ ತಾನಾಗಿರುವ ಅವ್ವ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಅವ್ವ ತನ್ನ ಸಂತಾನವನ್ನು ತನ್ನ ಬೆವರಿಂದಲೇ ಬಾಳಿಸುವವಳು. ನೆಲ, ಕೃಷಿ, ದುಡಿಮೆ, ಕುಟುಂಬ ಹೀಗೆ ಸಾಂದ್ರವಾದ ತನ್ಮಯತೆಯ ಹರಿವು ಆಕೆ.

“ನನ್ನವ್ವ ಫಲವತ್ತಾದ ಕಪ್ಪು ನೆಲ” ಎಂಬುದೇ ಒಂದು ಬೆಳಕಿನ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಹಾಗಿದೆ. ನೆಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬದುಕಿಲ್ಲ; ಹಾಗೇ ತಾಯಿಯಿದ್ದರೇನೇ ಸಾತತ್ಯ. ಶ್ರಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನೂ ಮಾತೃ ಪರಂಪರೆಯನ್ನೂ ಒಂದೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಮೆ ಇದು.

“ಅಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಪತ್ರದ ಹರವು, ಬಿಳಿಯ ಹೂ ಹಬ್ಬ;
ಸುಟ್ಟಷ್ಟು ಕಸುವು, ನೊಂದಷ್ಟೂ ಹೂ ಹಣ್ಣು
ಮಕ್ಕಳೊದ್ದರೆ ಅವಳ ಅಂಗಾಂಗ ಪುಲಕ”

ಈ ಅವ್ವನ ಕಥೆ, ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲೂಡಿದರೆ ಎದೆ ಬಿಗುವು ಸೋರಿಹೋದೀತು ಎಂದು ಆತಂಕಗೊಳ್ಳುವ “ಪೇಜ್ ಥ್ರೀ” ಮಮ್ಮಿಯದ್ದಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ನಿರಂತರ ಜೀವ ತೇಯುವ, ಎಲ್ಲ ನೋವನ್ನೂ ಒಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರಲ್ಲೇ ನುಂಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿವಂತೆಯ ಕಥೆ. ಮಗು ಪಡುವ ಅನೂಹ್ಯ ಸುಖದಲ್ಲೇ ಅವಳ ತಾಯ್ತನದ ಚೆಲುವು ಪುಳಕ ಗಳಿಸುತ್ತದೆ.

“ಹೊತ್ತ ಬುಟ್ಟಿಯ ಇಟ್ಟು ನರಳಿ ಎವೆ ಮುಚ್ಚಿದಳು ತೆರೆಯದಂತೆ”

-ಹೀಗೆ ಯಾನ ಮುಗಿಸುವ ಅವ್ವ, ಅನ್ನ ಕೊಡುವ ಹೊಲದ ಕಸುವಿಗಾಗಿ, ಜೀವನದ ಜೊತೆಗಾರನ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನದೆಂಬುವ ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಒತ್ತೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದವಳು. “ಹೂವಲ್ಲಿ ಹೂವಾಗಿ, ಕಾಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಾಗಿ” ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ತಾದಾತ್ಮ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಅವಳದ್ದು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಪಯಣ: “ಯೌವನವ ಕಳೆದವಳು ಚಿಂದಿಯ ಸೀರೆ ಉಟ್ಟುಕೊಂಡು.”

ಇವಳು ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟಿದ್ದು ದಾರಿದ್ರ್ಯದ ದಣಿವಿನಲ್ಲಿ, ಕೈಗೆ ಫಸಲು ಬಾರದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ, ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಕರು ಸತ್ತು ಹೋದದ್ದರ ಕುರಿತ ತೀವ್ರ ಯಾತನೆಯಲ್ಲಿ. ಹಟ್ಟಿಯ ಮುದಿಯೆಮ್ಮೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗೆಲ್ಲ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಹುಡುಕುವವಳ ಧಾವಂತದಲ್ಲಿ ಊರೂರು ಅಲೆದ ಈ ಅವ್ವ ಒಂದು ಕಾಳಜಿ, ಒಂದು ಕಳಕಳಿ, ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಒಂದು ಪರಂಪರೆ.

ಹಾಗೆಂದು ಸತಿ ಸಾವಿತ್ರಿಯಂಥವರ ಆದರ್ಶವೇನೂ ಇವಳ ಮುಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದರ ಗರಜೂ ಇವಳಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನದೇ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಹಾಡು ಹಾಡಿದವಳು. ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಸಿಟ್ಟು, ಸೆಡವು, ಸಣ್ಣತನಗಳ ಕಂತೆಯೇ ಆಗಿ ಬಾಳ ದಾರಿ ನಡೆದವಳು. ಆದರೆ ಅದೆಲ್ಲದರ ಹಿಂದೊಂದು ಸೂತ್ರವಿತ್ತು:

“ಎಲ್ಲಕ್ಕೆ ಮನೆತನದ ಉದ್ಧಾರ ಸೂತ್ರ
ಈಕೆ ಉರಿದೆದ್ದಾಳು
ಮಗ ಕೆಟ್ಟರೆ, ಗಂಡ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಹೋದಾಗ ಮಾತ್ರ.”

ಯಾವುದೇ ಸಂಗತಿಯ ಮೇಲೆ ಇಂಥದೊಂದು ಪೊಸೆಸಿವ್ ಆದ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು ಅದರ ಕುರಿತ ನಿಷ್ಕಳಂಕ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ. ಇದು ಸೋಗಿನ ಹಂಗು ಬೇಡುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೋಲೆ ಬಸವನ ಹಾಗೆ ಹೂಂ ಹೂಂ ಎನ್ನುತ್ತ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮೆಚ್ಚಿಸುತ್ತ ತನ್ನ ಒಳ್ಳೆಯತನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹೊಂಚುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಸಿಟ್ಟು ಅಥವಾ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಾದರೂ ಸರಿಯೆ, ಸತ್ಯದ ಅಲಗಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ದೃಢತೆಯೊಂದಿಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವ್ವ ಅಂಥವಳಾಗಿದ್ದವಳು.

“ಬನದ ಕರಡಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಬೇಡ;
ನನ್ನವ್ವ ಬದುಕಿದ್ದು
ಕಾಳು ಕಡ್ಡಿಗೆ ದುಡಿತಕ್ಕೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ;
ಮೇಲೊಂದು ಸೂರು, ರೊಟ್ಟಿ, ಹಚಡಕ್ಕೆ
ಸರೀಕರ ಎದುರು ತಲೆಯೆತ್ತಿ ನಡೆಯಲಿಕ್ಕೆ.”

ಬದುಕುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಉದಾತ್ತವಾದ ನೆಪಗಳು ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಶ್ರಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ತಳಪಾಯವೇ, “ಶರೀರ ನಶ್ವರ” ಎಂಬ ಆತ್ಮವಂಚಕ ನಿಲುವಿನಿಂದ ದೂರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲೇ ಸತ್ಯದ ಬೆಳಕಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವುದು. ಇರುವಷ್ಟು ದಿನ ತಲೆ ಬಾಗದೆ ಬದುಕುವ ಬಲವನ್ನು ಹಂಬಲಿಸುವುದು. ಹೀಗೆ ದುಡಿಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವವೆಂಬಂತೆ ಒಂದಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದ ಅವ್ವ, ದುಡಿಯುತ್ತ ದುಡಿಯುತ್ತಲೇ ಸಾವಿನ ಬಾಗಿಲಲ್ಲೂ ನಿರಾಯಾಸವಾಗೇ ನಡೆದುಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. “ಮನೆಯಿಂದ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ತಣ್ಣಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಲೇ” ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ.

ಅಷ್ಟೊಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬದುಕಿದ್ದ ಅವ್ವ ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ನಿರಾಳವಾಗಿ ಸಾವಿನೊಳಗೆ ನಡೆದುಬಿಟ್ಟ ಅವ್ವ -ಈ ಎರಡೂ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತವೆ. ಆರ್ದ್ರವಾದ ಸಂಬಂಧವೊಂದರ ಅಗಲುವಿಕೆಗೂ ಕರಗಿ ಕಣ್ಣೀರಾಗದವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅವ್ವ ಅದೊಂದು ಮುದಿಯೆಮ್ಮೆಗಾಗಿ, ಸತ್ತ ಕರುವಿಗಾಗಿ ಅಳುತ್ತ ಕೂತದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಹುಶಃ ಎಲ್ಲ ಅಳುವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅವ್ವ ಮಸುಕು ಮಸುಕಾಗಿ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಾಳೆ.

ಲಂಕೇಶರು ಅವ್ವನನ್ನು, ತಾಯಗುಣವನ್ನು ಹಸಿರು ಪತ್ರ ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯ ಹೂವಿನ ಜೊತೆಗಿನ ಜೀವನಸಿರಿ ಮತ್ತು ಸಡಗರಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ನೆಲ ಅನುಭವಿಸುವ ಋತುಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವ್ವ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸುವುದೆಂದರೆ ಸುಖಪಡುವುದಲ್ಲ; ಸುಖವನ್ನು ಧಾರೆಯೆರೆಯುವುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಕಷ್ಟವನ್ನು, ಕ್ಷೋಭೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೇ ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಮಣ್ಣಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ ಅವ್ವನದು ತೇವದ ಗುಣ; ತಂಪೆರೆಯುವ ಗುಣ; ಕಾಯುವ ಗುಣ.

ತಾವು ಕಂಡುದನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮೀಪವಿಟ್ಟೇ ಕಾಣಿಸುವುದು, ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾದದ್ದನ್ನು ಒಂದು ಘಳಿಗೆಯ ಮಟ್ಟಿಗಾದರೂ ಎಲ್ಲ ಉದ್ವೇಗಗಳ ಆಚೆಗೆ ಕೈಚಾಚುವ ಆಸೆಯಿಂದೆಂಬಂತೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬದುಕು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಾದಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಸ್ವರಗೊಳಿಸುವುದು ಲಂಕೇಶರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಧಾರೆಯೂ ಹೌದು. ಇಡೀ ಬದುಕನ್ನೇ ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ ಅವ್ವ ಆ ಬದುಕಿನ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲೂ ತನ್ನಷ್ಟೇ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಬಾಳುವಾಗ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನಗತ್ಯವಾದುದರ ಕುರಿತ ನಿರಾಕರಣೆಯೊಂದಿಗೇ ಅವ್ವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. “ಬನದ ಕರಡಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಬೇಡ” ಎಂದು ಕವಿ ಹೇಳುವಾಗ, ಅದು ಅವ್ವ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟ ಬದುಕಿನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸತ್ಯವೇ ಆಗಿದೆ.

ಅವ್ವ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಸಾರದ ನೊಗ ಹೊತ್ತವಳು ಮಾತ್ರವಾಗಿರದೆ, ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯ ಬದುಕನ್ನೇ ತಿದ್ದಿ ತೀಡಿದ ಶಿಲ್ಪಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಬಿಸಿಲೊಳಗೆ ಕರಗುತ್ತಲೇ ಜೀವಿಸಿದವಳು. ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಸಿಲನ್ನೇ ಕರಗಿಸುವ ಕಠಿಣ ದಾರಿಯನ್ನೂ ಉತ್ತರಿಸಿದವಳು. ಈ ಕರಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕರಗಿಸುವಿಕೆಯ, ಆರ್ದ್ರಗೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರಗೊಳಿಸುವುದರ ಅನವರತ ತುಡಿತ, ತಳಮಳ, ಗುದ್ದಾಟಗಳಲ್ಲೇ ಅವ್ವ ಬದುಕಿದ್ದಾಳೆ.

ಬಹುಶಃ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ನಿಜದ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿ ಅವ್ವ ಉರಿದೇಳುವವಳೇ.

ವೆಂಕಟ್ರಮಣ ಗೌಡ

ಪ್ರೀತಿ, ಸುಳ್ಳು ಮತ್ತು ರಕ್ತಗಳಿರುವ ನೆಲದಲ್ಲಿ…

ಮುಕ್ತಛಂದ । ಚೇತನಾ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ

ರಾಜನರಮನೆಯ ಚೆಂದದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳೊಬ್ಬಳು ಗುಲಾಮನ ರೂಪಕ್ಕೆ ಮನಸೋಲುತ್ತಾಳೆ. ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಪ್ರೇಮ ಅವಳನ್ನು ಕವಿಯಾಗಿಸುತ್ತೆ. ಕವಿತೆಗಳಿಂದಲೇ ರಟ್ಟಾಗುವ ಗುಟ್ಟು ಅವಳ ಜೀವಕ್ಕೆ ಮುಳುವಾಗುತ್ತೆ. ಗುಲಾಮನನ್ನು ಹಾಳು ಬಾವಿಗೆ ತಳ್ಳಿಸುವ ಅವಳಣ್ಣ, ತಂಗಿಯ ಎರಡೂ ಕೈಗಳ ನರ ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಬೆಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಸೋರಿದ ರಕ್ತದೊಳಗೆ ಬೆರಳದ್ದಿ ಹಬೆಕೋಣೆಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಕವಿತೆ ಬರೆಯುತ್ತಾಳೆ ರಾಜಕುಮಾರಿ. ರಕ್ತದ ಮಡುವಿನಲ್ಲೇ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.

ಅವಳನ್ನು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕಾವ್ಯ ಜಗತ್ತು ತನ್ನ ಭಾಷೆಯ ಮೊದಲ ಕವಯತ್ರಿ ಎಂದು ಹಾಡಿ ಹೊಗಳುತ್ತದೆ. ಅವಳನ್ನು ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಮಹಿಳಾ ಕಾವ್ಯಪರಂಪರೆಯ ತಾಯಿ ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಬಿಯಾ ಬಾಲ್ಖಿಯ ಬದುಕಿನ ಒನ್‌ಲೈನ್ ಸ್ಟೋರಿ ಇದು. ಏಳು ಗಝಲ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಕವಿತೆಯ ತುಣುಕುಗಳು ಈಕೆಯ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ.

ರಾಬಿಯಾಳ ಕೊನೆಯುಸಿರು... ಕೊನೆ ಕವಿತೆ

ರಾಬಿಯಾಳ ಕೊನೆಯುಸಿರು… ಕೊನೆ ಕವಿತೆ

 

 

 

 

 

 

ರಾಬಿಯಾಳ ಬದುಕಿನ ಇತರ ವಿವರಗಳೇನಿದ್ದರೂ ಮೇಲಿನ ಒನ್‌ಲೈನ್ ಸ್ಟೋರಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರಗಳಷ್ಟೆ. ಅವಳ ನಂತರದ ಜನರು ತಮ್ಮತಮ್ಮ ಭಾವಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರ ಪಾಲಿಗೆ ಅವಳೊಬ್ಬ ಅಪ್ರತಿಮ ಸುಂದರಿಯಾದರೆ, ಕೆಲವರ ಪಾಲಿಗೆ ಸೂಫೀ ಸಂತಳಂತೆ. ಅವಳು ಆ ನೆಲದ ಮೊದಲ ಕವಯತ್ರಿ ಅನ್ನುವುದಂತೂ ಸರಿಯೇ. ಅವಳು ಬಹಿರಂಗದ ಮೊದಲ ಪ್ರೇಮಿಕೆಯೂ ಹೌದು. ಹಾಗೇನೇ ರಾಬಿಯಾ ಬಾಲ್ಖಿ ಗೌರವ ಮರಣದ ಶಿಕ್ಷೆಯುಂಡ ಆಫ್ಘನ್ನಿನ ಮೊದಲ ಹೆಣ್ಣೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ. ಇಂದಿನ ತನಕ ಆ ಅವಮಾನವನ್ನು ಉಣ್ಣುತ್ತಲೇ ಇರುವ ಹೆಣ್ಣುಗಳ ಮೊದಲ ನರಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಸಾವಿನ ಅಂಚಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಪ್ರೇಮವನ್ನ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡದೆ, ತನ್ನ ರಕ್ತದಿಂದಲೇ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕವನ ಕಟ್ಟಿದ ಈ ಹೆಣ್ಣು ಆಫ್ಘನ್ನಿನ ಮೊದಲ ಬಂಡಾಯಗಾರ್ತಿಯೂ ಹೌದಲ್ಲವೆ? ರಾಬಿಯಾ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಸತ್ತು ಹೋಗಿದ್ದೇನೋ ಸರಿ. ಅವಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಸಿದ ಅವಳಣ್ಣನನ್ನು ಅದೊಂದು ಗೋಡೆ ಮೇಲಿನ ಕವಿತೆ ಸೋಲಿಸಿ ಹಾಕಿತು. ರಾಬಿಯಾಳ ಪ್ರೇಮ ಅಮರವಾಗಿದ್ದು ಆ ಮರಣೋನ್ಮುಖ ಕವಿತೆಯಿಂದಲೇ…

~

ರಾಬಿಯಾಳ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಅವಳಣ್ಣ ಹಾರಿಸ್ ಆಕೆಯ ಹೆಸರಲ್ಲೊಂದು ಸಮಾಧಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ. ಅವಳ ಪ್ರೇಮದ ಗುಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿ ರುದಾಕಿಯೇ ಅವಳೆಲ್ಲ ಗಝಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಚುರ ಪಡಿಸಿದ. ಸೂಫೀಗಳು ಅವಳಿಗೆ ಸಂತ ಪದವಿ ನೀಡಿದರು. ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಅವಳನ್ನು ದೇವದೂತಳೆಂದು ನಂಬಿದರು. ಆಫ್ಘನ್ನಿನ ಮೊದಲ ಸಿನೆಮಾ ಅವಳ ಕತೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಮೂಡಿಬಂದಿತು. ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರೇಮ ಫಲಿಸಲೆಂದು ಅವಳನ್ನ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವ, ಗೋರಿಗೆ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಹರಕೆ ಕಟ್ಟುವ ಜನರಿದ್ದಾರೆ ಅಲ್ಲಿ. ತಾಲಿಬಾನಿಗಳು ಅವಳ ಗೋರಿಯನ್ನ ಗಡಿಯಾಚೆ ಹಾಕಿದ್ದರೂನು.

~

ಇಂತಹದೆಲ್ಲ ಕಥನ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ರಾಬಿಯಾ ಬಾಲ್ಖಿಯನ್ನ ಆಫ್ಘನ್ನಿನ ಇಂದಿನ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೇಗೆ ನೋಡುತ್ತವೆ ಅನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ನುಶೀನ್ ಅರ್ಬಾಬ್‌ಝಾದೆಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಗೊಳಗಾದ ಒಂದು ಬರಹ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪತ್ರರೂಪದಲ್ಲಿ ರಾಬಿಯಾಳ ಜತೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸುವ ನುಶೀನ್, ತನ್ನ ಕಾಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ರಾಬಿಯಾಳ ಕಾಲದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಆ ಪತ್ರವನ್ನ ಓದಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ರಾಬಿಯಾ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವೇ ಆಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾ….

“ನೀನು ಕೊಲೆಯಾಗಿ ಹೋದ ಸಾವಿರದ ಅರವತ್ತೊಂಭತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ (ಇದು ೨೦೧೨ರ ಬರಹ) ನಿನಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ರಾಬಿಯಾ, ನಮ್ಮ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ  ಮರ್ಯಾದಾ ಹತ್ಯೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಮೊದಲಿಗಳೆಂದು ನೀನು ಗೌರವದಿಂದ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದೀಯ. ನಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಗೆ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಜೀವಗಳು ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ” ಎಂದು ಬರೆಯುವ ನುಶೀನ್, ತನಗೆ ಆಕೆಯ ಕವಿತೆಗಳ ಬಗೆಗಾಗಲೀ ಅವಳ ಸಂತತನ, ಜನಪ್ರಿಯತೆಗಳ ಬಗೆಗಾಗಲೀ ಒಲವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಪ್ರೇಮಗಾಥೆಯನ್ನ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟು ಆಕೆ ‘ಪಾವಿತ್ರ್ಯ’ವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲೆಂದೇ ಅವಳ ಪ್ರೇಮವನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವೆಂದು ಕರೆದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆಂದು ವಿಷಾದಪಡುತ್ತಾಳೆ. ರಾಬಿಯಾಳ ಅಣ್ಣ ಹಾರಿಸ್‌ನಿಗೆ ತಂಗಿಯ ಮೇಲೆ ವಿಪರೀತ ಪ್ರೇಮ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಗುಲಾಮನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸದಳೆಂದು ಆಕೆಯನ್ನ ಕೊಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ. “ಇವತ್ತೂ ಅಂಥಾ ಅಣ್ಣಂದಿರೇ ಇದ್ದಾರೆ ರಾಬಿಯಾ. ನಾವು ಬಹಳವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸಲ್ಪಡ್ತೀವಿ. ಅಷ್ಟೇ ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಸಾವಿಗೂ ತಳ್ಳಲ್ಪಡ್ತೀವಿ. ಎರಡು ವಿಪರೀತಗಳ ನಡುವೆ ತೂಗುಯ್ಯಾಲೆಯ ಬದುಕು, ಅವತ್ತಿನಂತೆ ಇವತ್ತೂ. ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಕಳೆದರೂ ನಮ್ಮ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯೇನಾಗಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾಳೆ ನುಶೀನ್.

ರಾಬಿಯಾಳ ಪ್ರೇಮವನ್ನ ಜಾಹೀರು ಮಾಡಿರುತ್ತಾನಲ್ಲ ರುದಾಕಿ, ರಾಬಿಯಾಳ ಪ್ರೇಮಿ ಭಕ್ತಾಶನ ಹೊರತಾಗಿ ಆತನೊಬ್ಬನೇ ಅವಳ ಕವಿತೆಗಳನ್ನ ಕೇಳಿದ್ದವನು. ಅವಳ ಪ್ರೇಮ ರಹಸ್ಯವನ್ನ ಸತ್ತರೂ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಮಾತು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದವನು, ಸಂತೋಷ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಕುಡಿದ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ಬಾಯಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ವಾಚಿಸಿದಾಗ ಹಾರಿಸ್ ಅವು ಯಾರವೆಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ರುದಾಕಿ “ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಳಾದ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ಬರೆದಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಅವು ಅಷ್ಟು ಸೊಗಸಾಗಿವೆ. ಇವು ರಾಬಿಯಾ ಬರೆದದ್ದಲ್ಲ, ಭಕ್ತಾಶನ ಪ್ರೇಮ ಅವಳಿಂದ ಬರೆಸಿದ್ದು” ಅನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಈ ಹೇಳಿಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದು ನಶೆಯಾ? ಅವಳ ಕವಿತ್ವದ ಬಗೆಗಿದ್ದ ಅಸೂಯೆಯಾ? ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ ನುಶೀನ್‌. ಹೆಣ್ಣಿನ ಕೌಶಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪುರುಷ ಮತ್ಸರ ಅಂದಿಗೂ ಇತ್ತು, ಇಂದಿಗೂ ಅದು ಮುಂದುವರೆದಿದೆ ಅನ್ನುತ್ತಾಳೆ.

ನುಶೀನ್ ಬರೆಯುತ್ತಾಳೆ,
“ರಾಬಿಯಾ, ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮ ಗಂಡಸರು ಮತ್ತು ಹೆಂಗಸರು ನಿನ್ನನ್ನು ಗೋರಿಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಯ ಹುಟ್ಟು – ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀನಿದ್ದೆ. ಕವಿತೆ ಬರೆದು ಅದಕ್ಕೆ ಹಸಿರುಣಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ನನಗೆ ನಿನ್ನ ಕವಿತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರೀತಿ, ಸುಳ್ಳು ಹಾಗೂ ರಕ್ತಗಳಿರುವ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕವಿಯೇ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕವಿತೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಯುದ್ಧ ದೇವತೆಗಳು ಕೂಡಾ. ನಮ್ಮ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳೂ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ ಗೊತ್ತಾ? ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಸೆರೆಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವರು ಮಣ್ಣಿಟ್ಟಿಗೆಯ ಮೋಟು ಗೋಡೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೂತು…. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಒಂದು ರೆಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ಕೂಡ ಇದೆ. ಹುಡುಗಿಯರು ಅದಕ್ಕೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮಕವಿತೆ ಓದಿ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ನಿಜವನ್ನ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು, ಹಾಗೇ ಮರೆಮಾಚಲು ಕವಿತೆಯನ್ನ ಬಳಸ್ತಾರೆ. ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳೋದಕ್ಕೇ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತೆ ನಂಗೆ. ನೇರಾನೇರ ನಿಜ ಹೇಳುವ ಧೈರ್ಯ ಇಲ್ಲದಿರುವವರು ಕವಿತೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ ನನ್ನ ನೆಲದಲ್ಲಿ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕವಿತೆಯ ಮೂಲಕ ಪಲಾಯನ ಹೂಡುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ ಅನ್ನುವಂತೆ. ನಿನಗೆ ಹೇಳ್ತೀನಿ ಕೇಳು ರಾಬಿಯಾ, ಆಫ್ಘನ್ನಿನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕವಿತೆ ಹೇಡಿಗಳ ಭಾಷೆಯಷ್ಟೆ ಆಗಿದೆ….”

***

ರಾಬಿಯಾ ಬಾಲ್ಖಿಯ ಒಂದು ಕವಿತೆ:

ಲಪಾತವೇ
ನಿನಗಿಂಥ ದುಃಖವೇಕೆ?
ನೋವೇನು ಹೇಳು ನಿನ್ನದೂ
ನನ್ನ ನೋವಿನದೆ ಕಥೆಯೇ?
ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಗೆ ಹೀಗೆ
ತಲೆ ಚಚ್ಚಿ ಚಚ್ಚಿ
ಕಣ್ಣೀರನೇಕೆ ಹರಿಸುತಿರುವೆ?

ವಿಭಾ ಕವಿತೆ ಮತ್ತು ಜೀವ ಮಿಡಿತದ ಸದ್ದು

ಅನುಗುಣ | ಕಾವ್ಯಾ ಪಿ ಕಡಮೆ

ವರು ನಮ್ಮ ಪಾಲಿನ
ರೊಟ್ಟಿ ಕದ್ದರೆಂದು
ನಾವು ದೂರುವುದು ಬೇಡ.
ಅವರ ಹೊಟ್ಟೆ ತಣ್ಣಗಿರಲಿ-
ನಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ತಣ್ಣೀರು
ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳಬಲ್ಲದು.

ಅವರು ನಮ್ಮ ರಾತ್ರಿಯ
ನಿದ್ದೆ ಕದ್ದರೆಂದು
ನಾವು ಹಲಬುವುದು ಬೇಡ.
ಅವರು ನಿದ್ದೆಯಿಂದ
ಎಚ್ಚರಾಗದಿರಲಿ-
ಈ ನಿದ್ರಾಹೀನ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ
ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ನಮ್ಮ ಜೊತೆಗಿರುತ್ತವೆ.

ಅವರು ನಮ್ಮ ತುಟಿಯ
ಮೇಲಿನ ನಗೆಯ ಕದ್ದರೆಂದು
ನಾವು ದುಃಖಿಸುವುದು ಬೇಡ.
ಅವರು ಸದಾ ಮಂದಸ್ಮಿತರಾಗಿರಲಿ
ನಾವು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣೀರಿಗೆ
ಬೊಗಸೆಯಾಗೋಣ.

ಅವರು ನಮ್ಮ ರೊಟ್ಟಿ, ನಿದ್ರೆ
ಮತ್ತು ನಗೆಯನ್ನು ಕದ್ದದ್ದಕ್ಕೆ
ಒಂದು ಸಲ ನಾವು ಆ ಮೇಲಿನವನ
ಅದಾಲತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ಕೇಳೋಣ.
ಆದರೆ, ಸದ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿದೆ
ನೋಡು,
ಅವರು ಕದಿಯ ಬೇಕೆಂದರೂ
ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಏನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ!

ಅವರು ನಮ್ಮಷ್ಟೇ ನಿರುಪಾಯರಾದ
ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಖೇದವಿದೆ.

‘ಕದ್ದರೆಂದು’ ಎಂಬ ಈ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಬರೆದವರು ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚು ಮೂಡಿಸಿ ಮರೆಯಾದ, ಅದರೆ ಆ ಮಿಂಚಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಂದೂ ಆರದ ಪಣತಿಯ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಿ ಹೋದ ವಿಭಾ. ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ಥೇಟು ಹಣತೆಯಂತೆಯೇ ಅಬ್ಬರವಿಲ್ಲದೇ ಶಾಂತ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದು ನಮ್ಮ ದೈನಿಕದ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ನಿರಂತರ ಉದ್ದೀಪಿಸುತ್ತವೆ, ಬೆಳಗುತ್ತವೆ. ಅಂಥ ಒಂದು ಖಾಸಾ ಕವಿತೆ ‘ಕದ್ದರೆಂದು’.

ಈ ಕವಿತೆಯ ಓಘವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಅದರ ಹೊರಮೈಗೆ ದಟ್ಟ ವಿಷಾದಗಳ ಅಂಗಿ ಇದ್ದರೂ ಅಂತರಂಗದ ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ಈ ಕವಿತೆ ತನ್ನ ಸೂಕ್ಷ್ಮತಂತುಗಳ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಭಾವಲೋಕವನ್ನು ಮೀಟಿ ನಳನಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಚಯ ಪ್ರಕಾಶನದ ‘ಜೀವ ಮಿಡಿತದ ಸದ್ದು’ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಈ ಕವಿ ಮಿಡಿದ ಇಂಥ ನಲವತ್ತು ಕವಿತೆಗಳಿವೆ.

‘ಕದ್ದರೆಂದು’ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ‘ನಾವು’ ರೂಪಕ, ‘ನಾನು’ ಮತ್ತು ‘ನೀನು’ಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ವಿಶಾಲ ಬಯಲಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಮೊದಲು ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ‘ನಾವು’ ಎಂದರೆ ಗೆಳೆಯ-ಗೆಳತಿ, ತಾಯಿ-ಮಗು, ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ, ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿ ಮುಂತಾದ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧದ ಭಾಗವಿರಬಹುದು. ಮೊದಲ ಓದಿಗೆ ದಕ್ಕುವ ಕವಿತೆಯ ಸಾರ ಇಷ್ಟು.

ಆದರೆ ಇದೇ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಓದಿದಾಗ ಹೊಳೆವ ಅರ್ಥಗಳು, ಅರ್ಥಗಳ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಮೆಲ್ಲನೆ ತೇಲಿಸುತ್ತ, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬರಿಸುತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಆಗ ನಮಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ‘ನಾವು-ಅವರು’ ಕೂಡ ಎಲ್ಲ ಬಂಧಗಳನ್ನು ದಾಟಿದ, ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನು ದಾಟಿದ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕವಿತೆಯ ಮಾನವೀಯ ತಿರುವು ನಮಗೆ ದಕ್ಕುವುದು ಈ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಎಂದು ದಿಟವಾಗಿ ನುಡಿಯಬಹುದು.

%d bloggers like this: